Zorg ervoor dat je de code binnen handbereik hebt

Verpleegkundige beroepsgroepen hebben de Nationale Beroepscode van verpleegkundigen en verzorgenden geformuleerd. Deze vervangt de code van 1990.
De code is ingedeeld in 1. het beroep, 2. de zorgvrager, 3. andere zorgverleners en 4. de samenleving.
Je kunt er bijvoorbeeld uit opmaken dat je de patiënt in bescherming moet nemen tegen een snauwende collega.
2007 Nellie Berkers
Nationale Beroepscode spreekt beroepsbeoefenaren in `ik'-vorm aan
(Verpleging NU, februari 2007)

Jochemsen: 3 invalshoeken integreren

Ethiek is de systematische bezinning op het verantwoorde handelen.
De bekende theorieën stellen één van de onderstaande vragen centraal:
Wat voor een persoon is het die handelt?
Hoe handelt die persoon?
Waarop is het handelen gericht?
Een volwaardige ethiek zou echter alle drie de invalshoeken moeten integreren.
2006 H. Jochemsen
Ethiek van de zorg tussen technische beheersing en professionele hulpverlening
(Verpleegkunde 2006-21, nr. 3)

KU Leuven: 9 elementen

Het personalistisch model houdt rekening met alle dimensies van het menszijn: lichamelijk, psychisch, relationeel, sociaal, natuurlijk, spiritueel en historisch.
Het model heeft drie voorwaarden: 1. grondhouding aannemen; 2. dialoog voeren; 3. intuïties uitspreken.
Het model bestaat uit vier aandachtspunten: 1. het analyseren van de situatie; 2. het verhelderen van de motieven; 3. het zoeken naar handelingsmogelijkheden; 4. het inschatten van de gevolgen.
Het model kent twee evaluaties: 1. waarden afwegen en 2. keuze evalueren.
2005 Prof. dr Axel Liégeois
Een personalistisch model voor ethiek in de zorg
(TGE, jrg 14, nr 3)

Erwin Kompanje: maximaal 7 stappen

Artsen en verpleegkundigen hebben baat bij een instrument voor ethische afweging. Het nemen van een medische beslissing moet een overweging van alle relevante feiten inhouden. Ook de intentie van het handelen is belangrijk bij een ethische afweging. Bij een ethisch afweging kunnen ethische principes een belangrijk uitgangspunt vormen.
Het model bestaat uit maximaal zeven stappen: 1. Definieer het morele probleem; 2. benoem relevante medische en verpleegkundige feiten; 3. benoem relevante niet-medische feiten; 4. benoem de intentie van handelen; 5. identificeer conflicterende principes; 6. vergelijk met andere casussen; 7. bespreek de consequenties van de uitkomst.
oktober 2004 Erwin Kompanje
Klinische ethiek in de intensive care praktijk Deel 1 - Is ethische casus afweging op de IC zinvol?
(Kritiek, jrg 22, nr 5)

Intuïties

Een moreel probleem doet zich voor wanneer heldere morele intuïties in een bepaalde situatie ontbreken ofwel wanneer deze met elkaar in conflict zijn.
juli 1998 Bert Gordijn
Interdisciplinair moreel beraad
(LVDT info)

De Nijmeegse methode: 4 stappen

De Nijmeegse methode probeert heel nauw aan te sluiten bij de klinische praktijk:
1. Probleem
2. Feiten: medisch, verpleegkundig, levensbeschouwelijk, sociaal, organisatorisch
3. Waardering: welzijn en autonomie patiënt, verantwoordelijkheid zorgverleners
4. Besluitvorming
juli 1998 Bert Gordijn
Interdisciplinair moreel beraad
(LVDT info)

Thompson en Thompson: 11 stappen

Verpleegkundigen moeten leren een ethische theorie toe te passen. Het model van Thompson en Thompson is hiervoor geschikt. Het bestaat uit 11 stappen:
1. beschrijving
2. overzicht
3. aanvullende informatie
4. persoonlijke en professionele waarden en belangen
5. waarden en belangen van sleutelfiguren
6. de ethische kwestie
7. eventuele conflicten
8. wie beslist
9. mogelijke gedragslijnen en hun gevolgen
10. een gedragslijn kiezen
11. resultaten evalueren
1987 M.J. van den Hoven, J. Tenwolde
Toegepaste ethiek en verplegen