Wat doen onderzoekers van VUmc eigenlijk precies en wat kan dat in de toekomst voor patiënten betekenen? Dit keer Douwe Visser van de afdeling kindergeneeskunde.
In de eerste helft van de vorige eeuw was het de geëigende aanpak: iemand met tuberculose ging naar een sanatorium en genas door schone buitenlucht, bedrust en gezonde voeding. Pas sinds de jaren vijftig wordt de ziekte met antibiotica bestreden. Hoewel opname in een sanatorium nu ouderwets lijkt, was het in sommige gevallen wel effectief. Kinderarts Douwe Visser zocht uit waarom. "We hebben aangetoond dat zonlicht het voorkomen van tuberculeuze meningitis (hersenvliesontsteking als gevolg van tuberculose) bij kinderen beïnvloedt. Dit heeft meest waarschijnlijk te maken met vitamine D, dat onder invloed van (ultraviolet) zonlicht in de huid wordt geproduceerd. Behalve dat vitamine D essentieel is voor een goede bothuishouding, is men er de laatste jaren achter gekomen dat vitamine D ook een belangrijke rol speelt in het immuunsysteem."
Visser voert, onder begeleiding van hoogleraar Marceline van Furth, onderzoek uit in het Tygerbergziekenhuis in Kaapstad, Zuid Afrika. "We hebben in eerste instantie gekeken naar de relatie tussen zonuren en het aantal opnames op de kinderafdeling als gevolg van tuberculeuze meningitis. Wat we gevonden hebben is dat er een relatie is tussen het aantal zonuren en het aantal opnames drie maanden later. Hoe minder zonuren, hoe meer tuberculeuze meningitis en andersom."
Een tekort aan zonuren in Afrika klinkt misschien vreemd, maar Kaapstad ligt ten zuiden van de steenbokskeerkring met als gevolg dat in de wintermaanden de hoeveelheid zonlicht onvoldoende kan zijn om het vitamine D-gehalte op peil te houden. Dit geldt zeker voor de mensen met een donkere huidskleur.
Voor zijn promotieonderzoek gaat Visser nog regelmatig naar Zuid Afrika. Hij combineert dit met zijn werk als kinderarts op de neonatologie afdeling. "De eerstvolgende stap is het meten van het vitamine D-gehalte in het bloed van deze kinderen. Daarna zou een vervolgstudie naar het effect van vitamine D-suppletie als onderdeel van de behandeling kunnen worden opgezet en eventueel worden geadviseerd om alle kinderen met een donkere huidskleur in de wintermaanden extra vitamine D te geven."
Monique Krinkels