Hoogleraar Marceline van Furth helpt kinderen in Zuid-Afrika

Kinderarts Marceline van Furth hield vorige week haar oratie. Ze bezet de vijfde Tutu-leerstoel. Van Furth gaat Zuid-Afrikaanse kinderen met hersenvliesontsteking helpen.

TEKST: DIRK DE HOOG

FOTO: PETER SMITH

Wat gaat u doen als Tutu-hoogleraar?

Ik doe onderzoek naar tuberculeuze meningi­tis (hersenvliesontsteking, red.) in Zuid-Afrika. We hebben een methode ontwikkeld waarmee kinderen thuis kunnen worden behandeld. Nu moeten ze zes maanden naar een ziekenhuis. Vaak ligt dat zo ver weg dat de kinderen al die tijd van hun ouders gescheiden zijn.

Hoe bent u in Zuid-Afrika terechtgekomen?

Via de wetenschap. Ik houd me bezig met infectieziekten bij kinderen en heb proef­diermodellen ontwikkeld voor studie naar hersenvliesontsteking. In Nederland ontstaat hersenvliesontsteking bij kinderen door een andere bacterie dan de tuberkelbacil. Die komt hier nauwelijks voor, maar in de townships in Zuid-Afrika wel. Honderden kinderen per jaar worden ziek. Eén op de tien overlijdt. Vijftig procent van hen blijft levenslang gehandicapt. Dus wilde ik de kennis die ik via mijn proef­diermodel kreeg, vertalen naar de kinderen met deze vorm van hersenvliesontsteking. Daarom heb ik twee jaar geleden samenwerking gezocht met het Desmond Tutu Tuberculose Centrum in Kaapstad waar Johan Schoeman hoogleraar is en expert op gebied van deze ziekte bijkin­deren.

Hebt u persoonlijk ervaring met de apartheid?

Deze leerstoel heb ik gekregen op basis van mijn wetenschappelijke en geneeskundige werk. Natuurlijk zit er ook een sociaal-politieke component aan. Ik ben mij terdege bewust van de geschiedenis van de apartheidspolitiek. Al jaren woont er familie in Zuid-Afrika, bij wie we vanwege de apartheid nooit op bezoek zijn gegaan. Ik ben er pas op vakantie geweest na de afschaffing van de apartheid. Mijn werkt heeft indirect wel iets te maken met wederopbouw en verzoening. Tuberculose treft vooral mensen in arme wijken omdat ze dicht op elkaar gepakt wonen onder slechte hygiënische omstandig­heden. Ik hoop ook fondsen te werven om het werk daar te ondersteunen. En

U werkt ook gewoon in Nederland ?

Ja. Ik heb twee deeltijd hoogleraarschappen. Ik ben hoofd van het Kinder Infectieziekten Diagnostisch Centrum (KIDS) van het VU mc. Daar doen we onderzoek, leiden mensen op en behandelen zieke kinderen. De hier opge­dane ervaring wisselen we uit met collega?s in binnen- en buitenland, zoals Zuid-Afrika. In Nederland zijn meer van dit soort centra. Bijzonder is wel dat ik in Nederland de eerste vrouwelijke hoogleraar kinderinfectieziekten ben.

U bent gepromoveerd bij uw vader?

Hij was hoogleraar interne geneeskunde in Leiden. Van hem heb ik de inspiratie gekregen om de medische wetenschap in te gaan. Inmid­dels is hij met emeritaat en gelukkig was hij bij mijn oratie aanwezig. Zo'n band maakt het extra bijzonder.

Reageren? Mail naar: redactie@advalvas.vu.nl.

De vijf Tutu-leerstoelen

> De eerste vier Desmond Tutu-leerstoelen zijn in 2008 ingesteld ter gelegenheid van een bezoek van aartsbisschop Desmond Tutu aan de VU.

> Bisschop Tutu is bekend vanwege zijn strijd tegen apartheid. Hij kreeg in 1984 de Nobelprijs voor de Vrede.

> Marceline van Furth, de vijfde Tutu-hoogleraar, is woensdagavond 10 februari om 21 uur te horen op radio 5 bij het Teleac programma Hoe? Zo!

>Meer over haar onderzoek op: www.tututum.com.

ik begeleid Zuid-Afrikaanse promovendi.