Onderzoeker: Gijs Th. J. van Well, kinderarts-infectioloog/immunoloog, Universiteit van Maastricht.  (Co) Promotoren: Prof.Dr. A.M. van Furth en Prof. Dr. J.J. Roord (beiden VU medisch centrum, Kindergeneeskunde) en Dr. S.A. Morré   (VU medisch centrum, Laboratorium Immunogenetica (Pathologie).  

Tuberculose is wereldwijd een van de belangrijkste infectieziekten. Tuberculeuze meningitis is de ernstigste manifestatie van de ziekte. Er is reeds veel onderzoek gedaan naar de immuunrespons tijdens pulmonale en gedissemineerde tuberculose, waaruit is gebleken dat cytokinen een belangrijke rol spelen in de pathogenese en de uitkomst van de ziekte. Weinig is echter bekend over de immuunrespons in het centraal zenuwstelsel tijdens tuberculeuze meningitis.  

Om meningitis door tuberculose te onderzoeken hebben wij een muizenmodel hiervoor ontwikkeld waarbij belangrijke inflammatoire eiwitten worden onderzocht. Met dit model zal het in de toekomst ook mogelijk zijn om de rol van diverse eiwitten en receptoren betrokken bij de primaire afweer verder te onderzoeken. Muizen zullen dan voor afzonderlijke elementen van het primaire afweersysteem genetisch gemanipuleerd worden om te meten wat de bijdrage van de afzonderlijke elementen is. Hiertoe werken wij samen met prof. dr. T. van der Poll van het Center for Molecular Medicine in het AMC te Amsterdam.

Tuberculeuze meningitis komt vooral op de kinderleeftijd voor, met name in landen waar tuberculose endemisch is. Zuid-Afrika heeft een hoge incidentie van tuberculeuze meningitis.

Het afgelopen jaar hebben wij een studie gedaan naar de belangrijkste kenmerken van alle kinderen bij wie de afgelopen 20 jaar tuberculeuze meningitis is gediagnosticeerd in het Tygerberg ziekenhuis in Kaapstad, Zuid-Afrika. Hiertoe werken wij samen met prof. J. Schoeman van de Universiteit van Stellenbosch in Zuid-Afrika   .  

Het komende jaar willen wij in Zuid-Afrika bij alle nieuwe gevallen van tuberculeuze meningitis de afweerrespons bestuderen. Opnieuw in samenwerking met het Tygerberg ziekenhuis zullen wij bloed en liquor verzamelen van alle nieuwe patiënten met tuberculeuze meningitis en daarin de diverse inflammatoire eiwitten meten. Met moleculaire technieken willen wij ook meten in welke mate de diverse receptoren betrokken bij de primaire afweer tot expressie komen.