Betrokken en zorgvuldig - Kennis maakt ons beter

Leren leven met diabetes

Diabetes is een chronische aandoening met ingrijpende lichamelijke en psychosociale gevolgen voor wie diabetes heeft en zijn of haar naasten. Leven met diabetes vraagt om verschillende aanpassingen, zoals het accepteren van ongemak, het inpassen van de zelfzorgactiviteiten in het dagelijkse leven, het regelmatig op controle komen bij de arts en eventueel leren omgaan met lichamelijke beperkingen. Diabetes onderscheidt zich van andere chronische aandoeningen door een aantal specifieke belastende elementen, zoals het steeds moeten nadenken over voeding en de invloed hier van op de bloedglucose en de onvermijdelijke ontregelingen van de bloedglucosespiegel (hypers en hypo's), die het normale functioneren kunnen verstoren. Daarbij lopen mensen met diabetes het risico, ondanks alle inspanningen, om op langere termijn complicaties van de diabetes te ontwikkelen.


Het hebben van diabetes vraagt aanpassing
Het aanpassen aan de diabetes begint bij de diagnose. Voor iedereen heeft diabetes een andere betekenis. Ieder mens heeft zo zijn eigen manier om de schok te boven te komen en verder te gaan met zijn of haar leven. De ervaring leert dat de meeste mensen met diabetes - jong en oud - zich na enige tijd redelijk goed weten aan te passen aan de eisen die de ziekte en de behandeling stelt. Dat aanpassingsproces verloopt niet bij iedereen op dezelfde manier en in hetzelfde tempo. Iedere persoon met diabetes leert op zijn eigen wijze om te gaan met de aandoening en de behandeling. Er is geen handleiding "Hoe te leren leven met diabetes?"  Wel zijn uit wetenschappelijk onderzoek en patiëntervaringen inzichten verkregen, die mensen met diabetes kunnen helpen bij het leren om te gaan met hun diabetes.

Gemotiveerd blijven
Diabetes vraagt veel van de patiënt en zijn of haar naasten. Dag in dag uit, 365 dagen per jaar. Het is goed te begrijpen dat het niet altijd lukt om optimaal met diabetes om te gaan. Vooral omdat er op de dagelijkse inspanningen die nodig zijn om de diabetes goed te reguleren, meestal niet direct een "beloning" volgt. De "opbrengst" ligt vooral in de (verre) toekomst. Menigeen kent de frustratie van het trouw volgen van de voorschriften en het desondanks niet bereiken van een goede diabetesinstelling.
Bij de regulatie van de bloedglucose spelen veel factoren een rol, die niet altijd bekend en dus beïnvloedbaar zijn.
Ondanks de huidige hulpmiddelen is diabetes niet perfect te regelen. Het streven naar perfectie kan daardoor sterke gevoelens van teleurstelling en onmacht oproepen. Herhaaldelijk "falen" in de perfecte diabetesregulatie kan gemakkelijk leiden tot schuldgevoelens, zelfverwijten en uiteindelijk tot diabetes "burn-out". Het is belangrijk in te zien dat ú hier niet faalt, maar dat de bloedglucoseregulatie faalt. Schuldgevoelens en zelfverwijten dragen niet bij aan een betere regulatie. Wel is het nuttig na te gaan of er situaties of factoren zijn die de zelfregulatie van de diabetes (extra) bemoeilijken. Van daaruit kunt u zich de vraag stellen: welke veranderingen zouden kunnen bijdragen tot een betere regulatie? En eventueel: wie zou mij daarbij kunnen helpen?

Stel realistische doelen
Het altijd "moeten" voldoen aan de eisen die de kans op een goede diabetesregulatie vergroten, kunnen een zware last worden en sterke gevoelens van verzet en boosheid oproepen, zo leert de praktijk. Stel daarom realistische doelen en sta ook momenten toe waarop de diabetes niet optimaal is geregeld, uiteraard binnen redelijke grenzen.

Af en toe een "pauze"
Juist door af en toe een "pauze" te nemen, kan men zich weer opladen en het langer volhouden. De "pauzes" vormen een welkome afwisseling, die zonder nadelige gevolgen kunnen blijven voor de gezondheid. Iedereen zal in dit verband zijn of haar eigen balans moeten proberen te vinden. De naaste omgeving en medische hulpverleners kunnen hierbij zeker behulpzaam zijn. Veel mensen blijken strenger voor zichzelf te zijn, dan nodig is.

printen