Asymmetrisch dimethylarginine (ADMA) is een endogene remmer van het enzym stikstofmonoxidesynthase dat het aminozuur arginine omzet in stikstofmonoxide. Stikstofmonoxide is de belangrijkste vasodilatator en is ten tijde van stress van groot belang om organen zoals de lever, de nier en de darm beter te perfunderen. Indien de ADMA spiegels in het plasma en/of het weefsel verhoogd zijn, oefent ADMA een negatieve invloed uit op zowel het cardiovasculaire systeem alsmede op het immuunsysteem, omdat stikstofmonoxide in deze orgaansystemen een belangrijke rol speelt.
Ernstig zieke patiënten hebben een verhoogd catabolisme met soms een verminderde functie van lever en nier. Er vindt dus een verhoogde productie en tevens een verminderde eliminatie van ADMA plaats. Wij hebben bij ernstig zieke patiënten op de intensive care afdeling (IC) aangetoond dat de plasma concentratie van ADMA verhoogd is en dat de ADMA concentratie bij deze patiënten onafhankelijk gerelateerd is aan de aanwezigheid van leverfalen, alsmede aan de concentraties van lactaat en bilirubine als parameters voor leverfunctie. Bovendien bleek de plasma ADMA concentratie de belangrijkste voorspeller te zijn van overleving op de IC; het risico op sterfte tijdens het verblijf op de IC was een factor 17 hoger bij patiënten die zich met hun plasma ADMA concentratie in het hoogste kwartiel bevonden. Het is interessant om te vermelden dat deze patiënten een slecht functioneren hebben van hun organen alsmede van hun immuunsysteem ten gevolge van deze hoge ADMA spiegels. Het is onzes inziens dan ook belangrijk om de verhoogde ADMA spiegels te verlagen. Dit is niet eenvoudig te bewerkstelligen, maar er lijkt een eenvoudige manier klaar te liggen.
Ernstig zieke patiënten lijden aan insulineresistentie en krijgen daardoor hyperglycaemie. Langdurige hyperglycaemie is ongunstig voor de patiënt. Het is dan ook van belang om de glucosespiegel nauwkeurig te reguleren. Een grote studie uitgevoerd in België toonde aan dat intensieve behandeling van ernstig zieke patiënten met insuline een verlaging gaf in de morbiditeit en mortaliteit. In een ander recent onderzoek heeft men bij toeval ontdekt dat rosiglitazon niet alleen de glucosespiegels reguleerde, maar tevens de ADMA spiegel verlaagde. Met deze kennis lijkt het dan ook reëel aan IC-patiënten met multipel orgaan falen (MOF) deze stof toe te dienen met een tweeledig doel, namelijk het verlagen van het ADMA alsmede het reguleren van glucosespiegel. Dit zou onzes inziens een zeer goed effect hebben op het orgaanfalen doordat het de ADMA verlaagt en tevens op de morbiditeit vanwege de glucose regulerende werking.
In deze pilotstudie zal worden bekeken wat het effect van rosiglitazon op de glucose- en ADMA spiegels is bij ernstig zieke patiënten op de intensive care afdeling.
Betrokken personen: Milan Richir
E-mail: m.richir@vumc.nl