Biologie van de ziekte

Wat gebeurt er in het lichaam bij iemand met MS. Welke ziekteprocessen zijn er wanneer en hoe kan je hierop ingrijpen.

• Remmen van het binnendringen van witte bloedcellen in het centraal zenuwstelsel.
  Er wordt onderzocht welke eiwitten op de endotheelcellen (cellen die de bloedvaten in de hersenen aan de binnenkant bekleden) betrokken zijn bij het binnendringen van ontstekingscellen in de hersenen. Daarnaast wordt bestudeerd of het blokkeren van signalen in endotheelcellen kan voorkomen dat ontstekingscellen de bloed-hersenbarrière passeren. Dit kunnen mogelijke nieuwe aangrijpingspunten zijn voor therapie.
• Verminderen van beschadiging van zenuwvezels.
  Zenuwcellen raken beschadigd en gaan dood door stoffen die uitgescheiden worden door bepaalde ontstekingscellen, macrofagen. In dit project wordt onderzocht welke stoffen dit zijn en hoe je met nieuwe therapieën op dit proces kunt ingrijpen. Daarnaast wordt onderzocht of de signalen in cellen, die zorgen voor het beschadigd raken van zenuwen, te blokkeren zijn.
• Beïnvloeden van ontsteking in de hersenen.
  Bij MS vindt er een ontsteking in de hersenen plaats tegen het eigen myeline. Bij deze ontstekingen zijn cellen betrokken die stukjes myeline presenteren aan ontstekingscellen. Door beter te begrijpen hoe dit proces werkt is het wellicht mogelijk om hierop in te grijpen.

Genetica

Onderzoek naar de relatie van erfelijke factoren en MS.

• Belangrijk voor genetisch onderzoek is het ontwikkelen van een database, waarin onderzoeksgegevens van MS-patiënten worden opgeborgen en nader onderzocht kunnen worden.
• Veranderingen in het lichaam die bijdragen tot ziekte worden veroorzaakt door veranderingen in de activiteit van genen die bepalen hoe wij eruit zien en of we al dan niet gezond zijn. Door het meten van de activiteit van genen kunnen we inzicht krijgen in de processen die verstoord zijn bij MS. We kunnen dus onderzoeken welke genen verschillen in activiteit tussen de patiënten met verschillende vormen van MS

Biomarkers

MS gaat gepaard met ontstekingsprocessen  en schade aan zenuwcellen in de aangedane hersengebieden. Hoe kan je deze ziekteprocessen volgen?

• Voor het volgen van ontstekingsprocessen in de hersenen, kan MRI gebruikt worden. Het zou goed zijn om een eenvoudige test te hebben die aan de hand van bloed of hersenvloeistof van mensen met MS de mate van ontsteking in de hersenen kan bepalen.
• Het blijkt dat schade aan zenuwcellen, de prikkelgeleidende cellen van de hersenen, bepalend is voor de mate van neurologische achteruitgang. Voor het volgen van de schade aan zenuwcellen kan de MRI van nut zijn, maar het zou prettig zijn als bepalingen in bloed of hersenvloeistof als maat voor zenuwschade gebruikt kan worden. Er wordt een test ontwikkeld om met lichaamsvloeistoffen het  ziekteverloop te kunnen voorspellen.

MRI

MRI(magnetic resonance imaging) is een techniek waarmee met behulp van magnetische velden en radiogolfjes een beeld van de hersenen van levende mensen gemaakt kan worden zonder schadelijke (röntgen)straling. Behalve onderzoek naar MRI-beelden van mensen met MS wordt er ook onderzoek gedaan naar het optimaliseren van analysemethoden van MRI-beelden. Het MRI-onderzoek dat uitgevoerd wordt in het centrum levert een belangrijke bijdrage aan verschillende onderzoeksprojecten van verschillende afdelingen.

Microscoop beelden en MRI

De neuropathologie onderzoekt de biologische processen, die een rol spelen bij beschadigingen in de hersenen. Hiervoor maken ze gebruik van hersenmateriaal van overleden mensen, die zich hebben opgegeven als hersendonor. Belangrijk hierbij is de samenwerking met de MS hersenbank van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek (NIH). De neuropathologie bestudeert onder de microscoop zichtbare afwijkingen in het hersenmateriaal. Deze bevindingen worden vergeleken met de MRI-beelden van dezelfde hersenen. Onderzoeken die lopen zijn:

• Distributie van laesies in de grijze en witte stof en de correlatie met MS-subtypen.
• Er bestaan verschillen in het pathologische beeld tussen mensen met MS. Dit kan belangrijk zijn voor de behandeling van MS, die misschien individueel aangepast zou moeten worden.
• Cellulaire ziekteprocessen die een rol spelen bij het ontstaan van laesies in de grijze stof.
• Onderzoek naar de verstoring van de energiehuishouding bij MS. Recent zijn er aanwijzingen verkregen dat mogelijk ook andere processen dan ontstekingen een rol spelen bij MS. De theorie is dat er een verstoring is van de mitochondrieën in de hersencellen.