Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van de hersenen en het ruggenmerg die veelal begint bij jong volwassenen. MS kenmerkt zich door ontstekingshaarden (laesies) in de hersenen. Eén van de eerste stappen bij het ontstaan van een nieuwe laesie is het binnentreden van witte bloedcellen vanuit de bloedbaan in het hersenweefsel. Gerty Schreibelt heeft zich tijdens haar promotieonderzoek gericht op de rol van zuurstofradicalen en anti-oxidanten bij het ontstaan van nieuwe laesies. Op vrijdag 6 juli zal Gerty haar proefschrift verdedigen.
Zuurstofradicalen
Zuurstofradicalen of vrije radicalen zijn kortlevende, reactieve deeltjes die vrijkomen tijdens allerlei biologische processen, waaronder ontstekingsreacties. Zuurstofradicalen kunnen grote schade toebrengen aan onder andere zenuwcellen, wat kan leiden tot celdood. Gerty Schreibelt heeft tijdens haar promotieonderzoek laten zien dat witte bloedcellen zuurstofradicalen produceren als ze zich hechten aan de bloedvatwand in de hersenen. De gevormde radicalen beschadigen de bloedvaten en vergroten de doorlaatbaarheid , waardoor de witte bloedcellen vervolgens het hersenweefsel binnen kunnen dringen, een belangrijke stap in MS laesie vorming. Zuurstofradicalen spelen dus een belangrijke rol bij het ontstaan van een nieuwe laesie.
Antioxidanten
Zuurstofradicalen kunnen onschadelijk worden gemaakt met anti-oxidanten, die zuurstofradicalen wegvangen en omzetten tot niet-reactieve stoffen. Het beschreven onderzoek laat zien dat hersencellen van mensen met MS meer anti-oxidanten maken dan hersencellen van gezonde mensen. Dit is mogelijk een beschermingsreactie van het lichaam tegen de aanwezigheid van zuurstofradicalen, zo luidt de hypothese van Gerty Schreibelt. Verder heeft ze laten zien dat het anti-oxidant alpha-lipoinezuur de bloedvaten van de hersenen beschermt tegen schadelijke effecten van zuurstofradicalen en dat dit anti-oxidant ontstekingen en klinische verschijnselen in een diermodel voor MS remt. Door zuurstofradicalen bij mensen met MS met behulp van anti-oxidanten weg te vangen, zou schade deels voorkomen kunnen worden.