Neurochirurgie is de chirurgie van het centrale zenuwstelsel, dat zijn de hersenen en het ruggenmerg, en het perifere zenuwstelsel, dat zijn bijvoorbeeld de zenuwen die naar de ledematen verlopen.
In het planningsbesluit van de Minister van VWS staat nauwkeurig geregeld in welke ziekenhuizen de bijzondere neurochirurgie in Nederland mag worden uitgeoefend. De definitie van de bijzondere neurochirurgie luidt als volgt:
"De bijzondere neurochirurgie omvat de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de hersenen, de hersenschedel, de schedelbasis, de hersenzenuwen, het ruggenmerg, de zenuwwortels alsmede de omgevende vliezen, en van die aandoeningen die een functiestoornis veroorzaken van hersenen, ruggenmerg of cauda equina en voorts de microchirurgische behandeling van de plexus brachialis."
Momenteel kent Nederland 18 vergunninghoudende ziekenhuizen. Het VUmc is één van de 3 hoofdcentra in Amsterdam (samen met AMC en het Slotervaart). Buiten die zg. 'hoofdcentra' wordt - in veelal kleinere - ziekenhuizen de gewone neurochirurgie uitgevoerd: hernia operaties en eenvoudige zenuwoperaties.
De neurochirurg behandelt dus de aandoeningen van het zenuwstelsel die voor
chirurgisch ingrijpen toegankelijk zijn. Dit zijn over het algemeen geen
ziekten die het zenuwstelsel op meerdere plaatsen treffen, maar
aandoeningen die juist plaatselijk zijn en daardoor chirurgisch verholpen
kunnen worden, zoals een tumor in de hersenen, een bloedvatafwijking of een
beklemde of doorgesneden zenuw.
Uitgebreide informatie voor patiënten is te vinden in de
patiënten folders van VUmc en op de website van de Nederlandse
Vereniging van Neurochirurgen.