Een Portugees die bij VU medisch centrum promoveert is geen alledaags verschijnsel. Voor António Bastos Leite was VUmc echter een logische keuze. “Een centrum waar onderzoeksgroepen zijn op het gebied van zowel neurologie, metabolisme en witte stofziekten is heel zeldzaam. Misschien dat er in Amerika vergelijkbare onderzoekcentra zijn, maar ik ken er eigenlijk geen.”
Nog eventjes is hij terug in Nederland. De drukker
heeft het proefschrift van António Bastos Leite gereed en die
moeten zo snel mogelijk worden verstuurd. Tenslotte vindt de promotie al
op 16 november plaats. De afgelopen twee jaar bivakkeerde hij het
grootste deel van zijn tijd in Amsterdam. Hij was voornamelijk te vinden
op de MRI, waar hij ook een kamer had. Alleen voor korte vakanties
keerde hij terug naar zijn gezin in Portugal. Na 16 november, de dag
waarop hij hoopt te promoveren, keert hij voorgoed terug naar zijn
vaderland.
Het is geen gemakkelijke tijd geweest. Hij miste zijn vrouw en twee
dochters, Joanna en Louisa van respectievelijk 9 en 5. Hij kreeg bovendien
geen volledige vergoeding voor zijn onderzoekswerk. "Dankzij mijn vrouw en
familie, die mij financieel ondersteunden, kon ik hier doorgaan met het
onderzoek. Ik ga nu als teaching assistant aan de universiteit van Oporto
werken. Ik wil daar een researchgroep opzetten voor verder
neuroradiologisch onderzoek." Naast lesgeven en onderzoek wil hij ook
patiënten blijven behandelen.
Fascinatie voor hersenen
Dat Bastos Leite zich zou
specialiseren in de neuroradiologie stond al vroeg vast. "Ik werd al jong
gefascineerd door het brein." Hij studeerde aan de universiteit van Oporto
in Portugal en deed daar ook het grootste deel van de
specialistenopleiding. "Behalve één stage in Nederland, ook
aan VUmc." Eenmaal neuroradioloog geworden wilde hij een promotieonderzoek
starten naar de verouderingsprocessen in de hersenen. "Maar klinisch
onderzoek bleek niet mogelijk in Portugal. Bovendien is zo'n onderzoek
beter uitvoerbaar in een centrum waar al research plaatsvindt op het gebied
van neurologie, metabolisme en witte stofziekten." Hij roemt ook de
samenwerking tussen neurologie en pathologie op VU medisch centrum. "Dat
maakte mijn onderzoek een stuk eenvoudiger."
Hij zocht contact met radioloog Frederik Barkhof, die zijn
onderzoeksvoorstel accepteerde. "Samen met Philip Scheltens van het
Alzheimercentrum is hij mijn promotor." Voor zijn onderzoek bestudeerde hij
de verouderingsprocessen van de hersenen. Een belangrijk onderdeel was de
LADIS studie. Hiervoor worden in verschillende Europese landen een groot
aantal patiënten gevolgd met afwijkingen in de witte stof in de
hersenen. Bastos Leite onderzocht onder meer de relatie tussen de
bloeddoorstroming en de ernst van de wittestofafwijkingen bij
patiënten met dementie. "In de toekomst kunnen we hopelijk met nieuwe,
betere beeldvormende technieken eerder vaststellen of er in de hersenen
veranderingen plaatsvinden. Dan kunnen we het effect van behandelingen
beter volgen."
Monique Krinkels
Foto: Voor het omslag van zijn proefschrift koos António Bastos
Leite voor een schilderij uit 1982 van de abstract expressionistische
Willem de Kooning. In de jaren 80 werd bij hem dementie vastgesteld en dat
beïnvloedde de kwaliteit van zijn latere werk