Eén van de bijzondere kenmerken van de afdeling Radiotherapie van het VU medisch centrum is de toepassing van stereotactische bestralingen.
Bij stereotactische bestralingen wordt er, net als bij andere vormen van radiotherapie, naar gestreefd om een bepaald doelvolume op een nauwkeurige wijze te bestralen. Het belangrijkste verschil is gelegen in het gebruik van een frame dat door middel van schroeven of een gebitsafdruk aan het hoofd van de patiënt wordt gefixeerd. Met behulp van dit frame wordt een coördinatenstelsel gedefinieerd. De positie van elk punt binnen in het hoofd van patiënt kan worden uitgedrukt in drie coördinaten, in de X-, Y- en Z-richting. Na het aanbrengen van de ring wordt een CT-scan en eventueel een angiografie vervaardigd. Deze beelden worden vervolgens gefuseerd met MRI-beelden en het doelvolume wordt vastgesteld. Ook wordt vastgesteld welke kritieke structuren in de nabijheid van het doelvolume liggen.
De belangrijkste indicaties voor intracraniële stereotactische bestraling, soms ook wel radiochirurgie genoemd, zijn bepaalde vaatafwijkingen in de hersenen, de arterioveneuze malformaties, tumoren van de gehoorszenuw en hersenmetastasen. Een belangrijke groei in de toepassing van stereotactische bestraling is te verwachten bij de behandeling van hersenmetastasen. Als belangrijkste criteria hanteren wij op dit moment een maximum van drie relatief kleine metastasen, bij een patiënt jonger dan 75 jaar, in een goede conditie en zonder progressie van de ziekte buiten de hersenen.
Met de komst van Novalis is ook extracraniële stereotactische bestraling mogelijk geworden. Het gaat hierbij om de behandeling van kleinere tumoren en metastasen in bv. de longen en lever.