Een bestralingsbehandeling is precisiewerk en vergt een goede voorbereiding. Aan de hand daarvan kan een optimaal bestralingsplan worden gemaakt. Welke voorbereiding er in uw geval nodig is komt aan de orde tijdens het eerste gesprek met de bestralingsarts. Uiteraard kunt u ook uw vragen over de bestralingsbehandeling aan uw arts voorleggen.
Omdat de voorbereidingen per patiënt verschillen, noemen we hier de meest voorkomende. Soms is het nodig hulpstukken te maken, bijvoorbeeld een masker. Daarmee is het mogelijk de bestraling steeds op de juiste plek te richten.
We proberen de voorbereidingen zoveel mogelijk op één dag te combineren, maar dit is helaas niet altijd mogelijk.
De bestralingsarts zal aan de hand van al uw medische gegevens bekijken wat de beste behandeling voor u is. Soms is het nodig naar aanleiding van het gesprek om eerst nog meer gegevens op te vragen, bijvoorbeeld uit andere ziekenhuizen. Vervolgens zal de arts met u bespreken wat het behandelvoorstel is, hoe vaak u waarschijnlijk bestraald gaat worden, wat u van de bestraling kunt verwachten en wat de meest voorkomende bijwerkingen zijn.
Als u bestraald moet worden op uw hoofd of hals, maken we ter voorbereiding een bestralingsmasker. Dit masker wordt gemaakt van kunststof, met ruimte voor uw neus, mond en ogen, zodat u gewoon kunt zien en ademhalen. Het masker zorgt ervoor dat u tijdens de bestralingen volledig stil en precies in dezelfde houding ligt. Ook kunnen op het masker lijnen worden getekend om de houding te markeren waarin u moet worden bestraald.
Het masker wordt gemaakt in de zogeheten moulagekamer. U gaat daar op een tafel liggen met uw hoofd in een hoofdsteun. De kunststof waar we het masker van maken wordt in warm water gelegd zodat het vervormbaar wordt. Daarna wordt het om uw hoofd heen gelegd en vastgemaakt aan de hoofdsteun. Na 5 tot 20 minuten (afhankelijk van het soort bestraling) heeft het masker de vorm van uw hoofd gekregen en is het stevig geworden. Het masker wordt gedurende uw behandeling door ons bewaard.
Bij de meeste patiënten wordt een CT-scan of een PET- CT-scan gemaakt ter voorbereiding op de bestralingen. CT staat voor computer tomografie: met behulp van röntgenstralen fotograferen we 'plakken' van uw lichaam. We krijgen zo een soort plattegrond van uw lichaam. Aan de hand daarvan kan de bestralingsarts nauwkeurig de te bestralen plaats(en) bepalen en berekenen hoe gezond weefsel zo veel mogelijk te vermijden is.
Het maken van een scan duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. De CT-scan vindt plaats op de afdeling radiotherapie, de PET-CT-scan op de afdeling nucleaire geneeskunde. Indien het nodig is een PET-CT scan te maken, wordt u hierover van tevoren geïnformeerd door uw bestralingsarts.
Lijnen aantekenen
Na de (PET)CT-scan brengen de laboranten met speciale inkt lijnen op dehuid aan. De lijnen zijn nodig voor het instellen van de bestraling. Deze lijnen moet u gedurende de behandeling niet wegwassen: het zijn de coördinaten die bij iedere bestraling bepalen waar het bestralingstoestel op gericht moet worden. De inkt kan afgeven en is moeilijk uitwasbaar. U kunt dus beter niet in uw beste kleren naar deze afspraak komen.
Mochten de lijnen bijna zijn vervaagd en laat de bestraling nog even op zich wachten, dan kunnen de laboranten ze voor u bijtekenen. Neemt u in dat geval contact op met de afdeling radiotherapie.
Tatoeagepuntjes
Meestal worden er ook enkele kleine blijvende tatoeagepuntjes als markering op de huid aangebracht. De laborant doet dat met kleine speldenprikjes. Dat gebeurt alleen met uw toestemming en niet in uw gezicht of hals.
Tijdens de CT-scan maken we ook een pasfoto en voegen die bij uw behandelingsgegevens. Zo weten de medewerkers dat ze de juiste patiënt voor zich hebben.
Omdat het zo belangrijk is dat u bij de behandelingen telkens in dezelfde houding en volledig stil ligt, maken we soms een hulpmiddel van kunststof om dat gemakkelijker te maken. Ook kan zo'n hulpmiddel nodig zijn voor een goede verdeling van straling binnen het gebied waar het om gaat. Net als het masker maken we deze hulpmiddelen voor u persoonlijk op maat in de moulagekamer. Zo nodig zal de arts daar voor u een afspraak maken.