De laatste jaren is gebleken dat het vroeg en intensief behandelen van patiënten met reumatoïde artritis (RA) helpt bij het verminderen van gewrichtsschade op lange termijn. Vroege opsporing van gewrichtsontstekingen is daarom belangrijk. Als er geen uitwendige tekenen zijn van ontsteking (= subklinische ontsteking), zijn 'vroege' opsporingsmethoden nodig om sluimerende ziekte vast te stellen. De ontsteking was tot voor kort alleen met zekerheid aantoonbaar met microscopisch onderzoek van het gewrichtsslijmvlies. Daarvoor was een kijkoperatie van het gewricht noodzakelijk. Sinds kort beschikt de afdeling reumatologie van VUmc over een nieuwe beeldvormende techniek, de 'positron emissie tomografie' (PET). Deze techniek is voor patiënten minder ongemakkelijk en brengt de specifieke afwijkingen van reumatoïde artritis goed in beeld.
Onderzoeksresultaten laten zien dat met deze nieuwe PET-techniek ontstekingscellen in gewrichten zichtbaar gemaakt kunnen worden. Dit gebeurt door het inspuiten van een kleine hoeveelheid van een radioactieve stof die zich aan cellen in gewrichten bindt. Vervolgens maakt de PET camera deze op foto's zichtbaar. Het middel is veilig en wordt zonder bijwerkingen door mensen verdragen. De radioactiviteit verdwijnt na het onderzoek snel uit het lichaam. Ook in de toekomst leveren de radioactieve straling en het middel geen nadelige gevolgen voor de gezondheid op.
Omdat de resultaten van deze techniek zo positief zijn, wordt op dit moment verder onderzoek gedaan of reumatoïde artritis in een vroeg stadium kan worden opgespoord met de genoemde PET scans en met MRI (Magnetic Resonance Imaging) scans. Ook worden deze beeldvormende technieken bestudeerd bij RA-patiënten die tijdens of na behandeling geen symptomen van ziekteactiviteit meer vertonen (= klinische remissie). Hiermee wordt gekeken of de ontstekingen in de gewrichten misschien toch nog sluimerend actief zijn. Het gevolg zou dan kunnen zijn dat de behandeling weer gestart of aangepast moet worden om (verdere) gewrichtsschade in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen.