Betrokken en zorgvuldig - Kennis maakt ons beter

Levercarcinoom

Leverkanker

Bij leverkanker is er sprake van een kwaadaardige tumor in de lever, die ontstaat in de levercellen zelf. Leverkanker is niet hetzelfde als uitzaaiingen in de lever (metastasen) van een andere tumor op een andere plaats in het lichaam.

Leverkanker is zeldzaam in de westerse wereld maar komt wereldwijd veel voor. Patiënten met levercirrose (chronische leverziekte veelal t.g.v. overmatig alcoholgebruik) of een chronische leverontsteking ten gevolge van hepatitis B of hepatitis C hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van leverkanker.

 

Een afspraak wordt

  • voor u gemaakt door uw 
    - huisarts of 
    - door uw behandelend specialist (van een ander ziekenhuis).

Poli Interne geneeskunde (receptie M,1)   
T: (020) 4441120  8:30-12:00 en 13:00-15:30

Route  
naar receptie M,1 (kies de letter I van Interne)

Secretariaat Maag Darm Lever-ziekten
T: (020) 444 1125 8:30-12:00 en 13:00-15:30
Receptie Q 2 

Poli Gastro-enterologische chirurgie
T: (020) 444 1100  8:30-15:30
Route   naar receptie G,BG (kies de letter H  van  Heelkunde


 

Tijdens het eerste bezoek aan de polikliniek heeft u een gesprek met de specialist, onder meer over uw klachten, uw voorgeschiedenis en uw lichamelijke conditie. Daarna zal de arts u  lichamelijk onderzoeken.  

Vaak is er nog aanvullend onderzoek nodig. Het doel daarvan is om vast te stellen hoe ver de tumor zich heeft uitgebreid en of er uitzaaiingen zijn. Daarnaast is het soms nodig dat het aangedane weefsel wordt onderzocht. Er wordt dan een klein stukje weefsel weggehaald middels een punctie dat vervolgens door de patholoog onder de microscoop wordt bekeken. Met alle betrokken specialisten van de verschillende disciplines wordt op grond van de uitslagen van het aanvullende onderzoek, een behandeladvies gevormd.

In dit multidisciplinaire team zit een maag-darm-leverarts, een chirurg, een medisch oncoloog, een bestralingsarts (radiotherapeut), een radioloog en een patholoog.

Bloedonderzoek bij leverkanker

In het bloed onderzoek wordt gekeken naar de functie van het beenmerg, lever en nieren. Daarnaast wordt er gekeken naar de aanwezigheid van de tumormerkstof alfafoetoproteïne (AFP), die bij leverkanker vrijwel altijd verhoogd is. Ook zal er onderzoek worden ingezet om te kijken of u in het verleden of op dit moment geïnfecteerd bent met het hepatitis B- of C-virus.

CT-scan


De letters 'CT' staan voor computertomografie. Een CT-scan is een onderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van röntgenstralen en een computer. Weefsel, bot, organen en tumor worden afgebeeld.

Het scannen gebeurt liggend op een onderzoeksbed waarmee men stapsgewijs door het scan apparaat wordt geschoven. Zo kan de scanner als het ware dwarse doorsnedes maken die "plakje voor plakje" worden afgebeeld.

Het maken van de scan is pijnloos en gebeurt poliklinisch.


>> Lees de algemene VUmc folder over de CT-scan

Röntgenfoto van de longen

Hierbij wordt er een foto van uw longen gemaakt. Eventuele longafwijkingen kunnen hierop worden gezien.

MRI-scan

MRI staat voor 'Magnetic Resonance Imaging'. Bij dit onderzoek worden beelden van het lichaam gemaakt met magneetvelden en radiogolven, waardoor een eventuele tumor en/of uitzaaiingen in beeld komen.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd op de afdeling radiologie. Tijdens dit onderzoek ligt u in een soort koker. U kunt het onderzoek daardoor als benauwend ervaren. Er zijn MRI-apparaten die lawaai maken. Hiervoor krijgt u oordopjes in en kunt u uw eigen meegebrachte muziek luisteren.

Vaak wordt tijdens het onderzoek, via een bloedvat in uw arm, contrastvloeistof toegediend.

Afhankelijk van het gebied dat doorzocht moet worden duurt het onderzoek ongeveer 30-90 minuten. Belangrijk is dat u tijdens het onderzoek stil blijft liggen.

De laborant zal tijdens het onderzoek naar een andere ruimte gaan. Via de intercom blijft altijd contact bestaat tussen u en de laborant.

Na het onderzoek worden de foto's geanalyseerd en beoordeeld door de radioloog. De uitslag zal uw behandelend arts tijdens een volgende afspraak met u bespreken.

>> Lees de algemene VUmc folder over de MRI-scan

Echografie

Echografie is een onderzoek met behulp van geluidsgolven. Deze golven zijn niet hoorbaar, maar de weerkaatsing (echo) ervan maakt organen en/of weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Een eventuele tumor en/of uitzaaiingen kunnen zo in beeld worden gebracht.
 
Tijdens het onderzoek ligt u op een onderzoeksbank. Op de huid wordt een gelei aangebracht. De onderzoeker beweegt een klein apparaatje dat de golven uitzendt, over de huid. De afbeeldingen op het beeldscherm kunnen op foto's worden vastgelegd.
 
Als tijdens de echografie een afwijking aan het licht komt, kan uw arts besluiten om een stukje weefsel weg te nemen of om wat cellen op te zuigen voor onderzoek. De arts brengt daartoe een naald in het betreffende orgaan of weefsel. Op een beeldscherm ziet hij precies wat hij doet. Vooraf kan uw huid plaatselijk worden verdoofd, maar dit is niet altijd nodig.

>> Lees de algemene VUmc folder over echografie

Naar aanleiding van de uitslagen van de onderzoeken stelt de arts het stadium van uw ziekte vast. Dit stadium bepaalt voor een groot deel welke behandeling u krijgt. Daarbij spelen ook persoonlijke factoren een rol. Hoe is uw lichamelijke conditie? En welke behandelingen wilt u zelf ondergaan?

Bij leverkanker is een curatieve behandeling (dwz een behandeling gericht op genezing) alleen mogelijk als de ziekte in een vroeg stadium ontdekt wordt. U komt in aanmerking voor een curatieve behandeling als u geen uitzaaiingen heeft.

Indien een op genezing gerichte behandeling niet mogelijk is (bijvoorbeeld als u uitzaaiingen heeft ergens anders in het lichaam of als de tumor te groot is geworden) staat klachtenbestrijding en het zoveel mogelijk afremmen van de ziekte voorop. In dit geval wordt gesproken van een palliatieve behandeling.

Afhankelijk van het stadium van uw ziekte zijn de volgende behandelingen mogelijk:

Operatie bij leverkanker

De enige kans op genezing (curatie) is een operatie waarbij een deel van de aangedane lever wordt verwijderd. Dit is slechts bij ca 20% van de patienten met leverkanker mogelijk. 
De chirurgische behandeling van leverafwijkingen kent een sterk multidisciplinair karakter. Vele afdelingen zijn betrokken bij de pre-operatieve en post-operatieve behandeling. De belangrijkste groep patiënten die leverchirurgie ondergaan zijn patiënten met leveruitzaaiingen van dikke darmkanker.

Een deel van deze patiënten heeft deze leveruitzaaiingen (metastasen) helaas al ten tijde van de primaire behandeling. De lever is de voorkeursplaats van de nesteling ("uitgezeefd") van cellen die zich losgemaakt hebben van het primaire gezwel. Bij het overige deel van de patiënten wordt de levermetastasering vastgesteld tijdens de follow up (poliklinische controles) na de operatie.

Belangrijk is te melden dat de prognose van patiënten met leveruitzaaiingen de laatste jaren aanzienlijk is verbeterd. Dit niet alleen dankzij verbetering van chirurgische technieken, maar ook door steeds effectievere chemotherapie. Voordat een chirurgische behandeling van de metastasen wordt overwogen dient nauwgezette beeldvorming plaatsgevonden te hebben. De afdelingen Radiologie en Nucleaire Geneeskunde spelen hierbij een belangrijke rol wanneer tot een operatieve behandeling wordt besloten cq. wanneer het technisch mogelijk is de leveruitzaaiingen chirurgisch te verwijderen zal. Door middel van de peroperatieve echografie zal tijdens de operatie de verschillende leverafwijkingen nogmaals nauwkeurig in kaart worden gebracht. De peroperatieve echografie wordt nog steeds beschouwd als de "gouden standaard". Deze techniek wordt sedert de tachtiger jaren al in het VUMC toegepast. Na iedere chirurgische behandeling zal de overweging zijn of aanvullende behandeling door de afdeling medische oncologie zinvol is

Radiofrequente ablatie bij leverkanker

Patienten die niet geopereerd kunnen worden , komen soms wel in aanmerking voor RFA. Het aantal tumoren en de grootte van deze tumoren moet aan bepaalde criteria voldoen om deze behandeling mogelijk te maken.
RFA is het vernietigen van kankercellen door ze te verhitten. RFA kan als behandeling op zich gedaan worden, maar ook in combinatie met een operatie. In het laatste geval probeert de arts het resterende tumorweefsel te verhitten. Hierdoor is de kans dat de tumor terugkomt kleiner. Indien RFA als behandeling op zich gedaan wordt, gebeurt dit in combinatie met bijvoorbeeld een echo. Via een soort naald brengt de arts en staafje in de lever. Met behulp van de echobeelden brengt de arts dit staafje tot in de tumor. Vervolgens wordt de hitte via het staafje verspreid en worden de kankercellen vernietigd.

Trans-arteriële chemo-embolisatie bij leverkanker

Bij een TACE behandeling probeert de arts (een radioloog) de tumor in de lever te vernietigen door zowel de bloedtoevoer naar de tumor af te sluiten, als door zeer lokaal in de tumor chemotherapie toe te dienen. Dit gebeurt door cytostatica toe te dienen in een slagader die de tumor van bloed voorziet. Tegelijkertijd vindt embolisatie plaats: de slagadertjes die richting de tumor leiden raken verstopt. Hierdoor ontstaat enerzijds een verminderde aanvoer van zuurstof en voeding voor de tumor waardoor de tumorcellen beschadigd raken. Anderzijds vindt er een grotere opname plaats van het cytostaticum door de vertraagde bloedstroom en de hogere directe concentratie. Het effect van de chemotherapie neemt hierdoor toe. Vaak moet de behandeling na drie tot zes weken herhaald worden.

Behandeling met Sorafenib bij leverkanker

Dit is een palliatieve behandeling met medicijnen die u dagelijks inneemt via de mond. Sorafenib wordt voorgeschreven door de medisch oncoloog

Nadat uw behandeling is afgerond, blijft u onder controle van uw behandelend artsen. In de vervolgafspraken zal naast lichamelijk onderzoek ook regelmatig aanvullend onderzoek gedaan worden. Hierbij kunt u denken aan bloedonderzoek, echo onderzoek van de lever of een CT scan van de buik of borstkas.

printen