Mei 2013

1. Genderdysfore gevoelens bij jonge kinderen. Blijven ze of nemen ze af?

   Hoe ouder een kind is dat zich bij het kennis- en zorgcentrum voor genderdysforie van VUmc aanmeldt, en daarbij intense genderdysfore gevoelens aangeeft, hoe groter de kans is dat hij of zij later een geslachtsverandering wil ondergaan.

2. Bloedmetingen bij hartpatiënten zijn zinvol voor beter begrip hart- en vaatziekten

   Wanneer je gezond bent, zegt de meting in het bloed van de risicomarkers voor hart- en vaatziekten (asymmetrisch dimethylarginine (ADMA)) niet veel.

3. Alzheimer eiwit al vroeg zichtbaar met PET-scans

   Geavanceerde PET-technieken maken het mogelijk om het Alzheimer eiwit amyloid-beta zichtbaar te maken bij levende patiënten.

4. Goede conditie belangrijk voor operatiepatiënt

   Oudere patiënten met een goede lichamelijke conditie herstellen sneller en beter na een zware buik- of longoperatie. Als de conditie te wensen overlaat is het raadzaam om deze voor de operatie te verbeteren.

5. Patiënten met verlamd middenrif beter behandeld

   Door het gebruik van een nieuwe laparoscopische operatietechniek voor het verlamde middenrif hebben patiënten na de operatie minder pijn en kunnen ze sneller naar huis.

6. Meer kennis hersentumoren: goed voor patientenzorg!

   De neuropathologie speelt een centrale rol bij zowel het boeken van voortgang in medisch-wetenschappelijk onderzoek als bij implementatie van de bevindingen in de patiëntenzorg.

7. Schoolprogramma’s voor preventie overgewicht kunnen beter

   Het identificeren en evalueren van factoren die een rol spelen bij de preventie van overgewicht zou een standaard onderdeel moeten zijn van het onderzoek hiernaar. Gezondheidswetenschapper Mine Yildirim Spraakman promoveert hier 16 mei op bij VUmc.

8. Verstoorde celdeling in oogtumor

   Tanja van Harn onderzocht hoe cellen, die een belangrijke blokkade missen, zich delen als er geen groeifactoren aanwezig zijn. Deze cellen blijken hun DNA minder efficiënt te kopiëren, waardoor DNA-breuken ontstaan wat kan leiden tot tumoren. Zij promoveert 17 mei bij VUmc.

9. Beloop pulmonale hypertensie goed te meten

   De test met zes minutenloopafstand levert veel en voldoende informatie voor patiënten met pulmonale hypertensie (PH) en het beloop van de ziekte. De 'ingewikkelde' fietstest voegt dan vaak maar weinig toe. Aldus Herman Groepenhoff die 24 mei promoveert bij VUmc.

10. In DSM-5 geen aandacht voor migranten en vluchtelingen

    Op 31 mei neemt Joop de Jong afscheid als hoogleraar culturele en internationale psychiatrie bij VUmc. Het afscheid staat in het teken van cultuur en psychotherapie; Trauma bij oorlogsgeweld en rampen. Wat kan de Westerse GGZ leren van de derde wereld?

April 2013

1. Zorg voor depressieve patiënt kan tot vijf keer effectiever

   Door te werken volgens het nieuwe ‘collaborative care model’ kan de huisartsenzorg voor mensen die lijden aan een depressie aanzienlijk worden verbeterd.

2. Gezondheidswerkers en moederzorg in Malawi; sterfte en ziekte op districtsniveau

   Het terugdringen van moedersterfte is één van de acht millenniumdoelen die de Verenigde Naties zich ten doel stelden in het jaar 2000: een reductie van 75% in 2015 ten opzichte van het niveau van 1990.

3. Aanwezigheid leukemische stamcellen vergroot kans terugkeer leukemie

   ‘Minimal Residual Disease and Leukemic Stem Cell Detection in Acute Myeloid Leukemia:New Approaches for Clinical Decision Making’

4. Omgeving speelt rol bij overlevingskans dialysepatiënt

   Dialysepatiënten van niet-westerse herkomst die woonachtig zijn in Europa hebben een lager overlijdensrisico dan hun lotgenoten van westerse herkomst. Dit blijkt uit onderzoek waarop Tessa van den Beukel op 17 april bij VUmc promoveert.

5. Richtlijn palliatieve sedatie veelal goed gevolgd

   De dagelijkse praktijk rond palliatieve sedatie wijkt weinig af van de richtlijn die door de beroepsgroep is opgesteld. Wel blijkt dat artsen en verpleegkundigen de besluitvorming rondom palliatieve sedatie verschillend beleven.

6. Looptest goede graadmeter ziektebeloop MS

   Om werkzame medicijnen voor progressieve MS te kunnen ontwikkelen, moet eerst een manier gevonden worden om het effect van medicijnen voor progressieve MS gemakkelijk te kunnen meten.

7. Behandeling maagbacterie brengt geen vermindering maagzweren

   Het aantal maagzweren bij patiënten met reumatische ziekten die langdurig ontstekingsremmende pijnstillers gebruiken, vermindert niet door hen te behandelen voor de bacterie Helicobacter pylori.

8. Hoe meer antistoffen, hoe hoger de kans op Reumatoïde Artritis

   De ontsteking die kenmerkend is voor Reumatoïde Artritis (RA) begint al voordat de diagnose RA wordt gesteld. In deze vroege fase ontstaan eerst antistoffen en naarmate de tijd verstrijkt komen er steeds meer antistoffen bij. Hoe meer antistoffen, hoe hoger de kans op RA.

9. Eerste schets nieuwe generatie screeningstest voor darmkanker

   In september van dit jaar start het landelijk bevolkingsonderzoek naar darmkanker, maar ondertussen ligt de nieuwe generatie screeningstest al op de tekentafel.

10. Dendriomics van beenmergziekten

    Dendritische cellen zijn in staat om afweer te ontwikkelen tegen kwaadaardige leukemiecellen.

11. Meer kinderen in behandeling bij brandwondencentra

    Ondanks het feit dat het aantal brandwondenongevallen bij kinderen in Nederland daalt, nemen de brandwondencentra toch meer kinderen met brandwonden op dan voorheen.

12. Revalidatiebehoeften mensen met visuele beperking beter in beeld

    Een nieuw ontwikkelde vragenlijst geeft goed inzicht in de revalidatiebehoeften van mensen met een met een visuele beperking. Met het gebruik van deze lijst worden ook de veranderingen tijdens het revalidatieproces duidelijk.

Maart 2013

1. HPV-test als primaire screeningstest effectiever dan uitstrijkje

   'Het testen op HPV is superieur aan het traditionele uitstrijkje als primaire screeningstest naar baarmoederhalskanker voor vrouwen van 30 jaar en ouder.' Rijkaart promoveert op 1 maart aan VUmc.

2. Een wereld zonder tekort aan donororganen

   In haar oratie bespreekt Sue Gibbs zeer enthousiast de mogelijkheden van haar vakgebied, de regeneratieve geneeskunde. Op 8 maart spreekt zij haar oratie uit bij VUmc.

3. Betere psychosociale arbeidsomstandigheden van bouwvakkers houdt hen aan het werk

   Om ook bouwvakkers tot hun 67ste jaar aan het werk te houden, moeten de pijlen ook gericht zijn maar op het verbeteren van de psychosociale arbeidsomstandigheden op de bouwplaats. Dat stelt Karen Oude Hengel, werkzaam bij TNO en VUmc, in haar promotie op 8 maart.

4. Ontbrekend gen gevondenerfelijke hersenaandoening

   Tien jaar na het vinden van het eerste gen is het tweede gen (MLC2) voor de ziekte MLC gevonden. Deze ontdekking betekent dat nu voor bijna alle MLC-families prenatale diagnostiek mogelijk is. Margreet Ridder promoveert op 8 maart op de ontdekking van dit tweede gen.

5. Gevolgen beroerte beter voorspeld met nieuw model

   Rinske Nijland ontwikkelde een nieuw model waarmee kan worden voorspeld wat de gevolgen zijn van een beroerte voor de arm- en handvaardigheid 6 maanden na het plaatsvinden van die beroerte.

6. Genetische factoren spelen rol bij multiple sclerose

   Sommige MS-patiënten worden binnen een aantal jaren na de diagnose afhankelijk van een rolstoel, terwijl anderen tot dertig jaar na de diagnose vrijwel geen klachten ondervinden. Madeleine Klieverik promoveert hier 13 maart op bij VUmc.

7. HPV16 varianten en hun risico op baarmoederhalskanker kunnen verschillen per werelddeel

   Uit het promotie onderzoek van Iris Cornet blijkt dat genetische varianten van het HPV-type 16, de belangrijkste veroorzaker van baarmoederhalskanker, een verschillend risico op baarmoederhalskanker met zich mee kunnen brengen in verschillende werelddelen.

8. Impulsief gedrag en drugsverslaving: een gevolg van verkeerde afgifte lichaamseigen stoffen

   Medicatie tegen overmatige impulsiviteit/verslavingsgedrag zich moeten richten op het herstellen van een normaal afgiftepatroon van lichaamseigen cannabinoïden/opioïden in de hersenen. Dit concludeert onderzoeker Joost Wiskerke die donderdag 14 maart promoveert bij VUmc

9. Operatie bij heupproblemen door ernstige spasticiteit slechts beperkt effectief

   Kinderrevalidatiearts Eric Boldingh onderzoekt de samenhang tussen ernstige spasticiteit, heupafwijkingen en op latere leeftijd optredende pijnklachten. Hij bepleit grote terughoudendheid bij het uitvoeren van preventieve pees- of botoperaties op jonge leeftijd.

10. Sterke aanwijzingen dat MS in het brein begint, niet bij een ontregeld immuunsysteem

    'Multipele sclerose (MS) is anno 2013 evengoed een ziekte van de 'grijze stof' als een ziekte van de 'witte stof' in het brein.' Met die woorden onderbouwt Jeroen Geurts, hoogleraar translationeel neurowetenschappelijk onderzoek, op 19 maart 2013 zijn inaugurele rede.

11. Bijwerkingen van DES ook op langere termijn

    Het risico op een zeldzame vorm van kanker van de vagina en baarmoederhals (CCAC) is ook na het 40ste levensjaar nog verhoogd aanwezig bij zogenaamde DES-dochters. Janneke Verloop promoveert op dit onderwerp op 20 maart bij VU medisch centrum.

12. Loopvaardigheid van mensen met Multiple Sclerosis

    Bij mensen met MS is het achteruit gaan van loopvaardigheid een van de meest voorkomende klachten. Jiska Kempen beschrijft in haar proefschrift verschillende aspecten die te maken hebben met de loopvaardigheid bij mensen met MS. Zij promoveert 20 maart bij VUmc.

13. Patiënten met kanker kunnen baat hebben bij visolie

    Barbara van der Meij onderzocht de effecten van omega-3 vetzuren uit visolie op gewicht, spiermassa en kwaliteit van leven bij patiënten met kanker. Zij promoveert 21 maart bij VU medisch centrum.

14. Meer duidelijkheid over oorzaken TBC

    Recent onderzoek naar TBC toont 23 nieuwe factoren aan als betrokken bij deze ziekte. De uitkomsten kunnen worden gebruikt voor het ontwikkelen van nieuwe vaccins tegen TBC. Onderzoek is uitgevoerd door microbiologe Esther Stoop. Zij promoveert 22 maart bij VUmc.

15. Eerst doelgericht bestralen, dan pas stamceltransplantatie

    Patiënten met agressieve lymfklierkanker kunnen beter eerst doelgericht worden bestraald in combinatie met chemotherapie alvorens zij worden behandeld met een stamceltransplantatie. Dit concludeert hematoloog Otto Visser in zijn promotieonderzoek.

Februari 2013

1. In afhankelijkheid verbonden

   De oogarts is in zijn klinische werk afhankelijk van andere specialismen. Andersom geldt ook dat andere specialismen afhankelijk zijn van de oogheelkunde.

2. Van je familie moet je het horen

   Een meerderheid van de patiënten met diabetes type 2 is bereid om familieleden in te lichten over hun mogelijk familiaire aanleg.

3. Opereren zonder zichtbaar litteken

   Het is mogelijk om buikoperaties uit te voeren zonder zichtbaar litteken. Peter van den Boezem concludeert in zijn proefschrift dat er twee nieuwe technieken zijn die veilig uitgevoerd kunnen worden.

4. Geavanceerde MRI-technieken werpen een nieuw licht op de ziekte van Alzheimer.

   Jeroen Goos onderzocht de afgelopen vier jaar de rol van microbloedingen die op MRI-scans van de hersenen zichtbaar zijn als raadselachtige zwarte puntjes.

5. Koeling van de nieren voorkomt schade bij complexe aneurysma van de aorta

   Het koelen van de nieren tijdens een operatie kan nierfalen voorkomen. Dat is het geval bij een operatie van een verwijding van de grote lichaamsslagader, een aneurysma van de aorta.

6. Eiwit voorspelt de effectiviteit van anti-epileptica bij hersentumorpatiënten

   Het blijkt dat de mate van expressie van het eiwit SV2A in tumorweefsel en in weefsel rondom de hersentumor de effectiviteit van het anti-epilepticum levetiracetam voorspelt.

7. Nieuwe inzichten medicatie bij ziekte van Bechterew

   Ruim zestig procent van de patiënten met Bechterew, een chronische ontstekingsziekte, reageert goed op anti-TNF medicatie, maar er is een aantal patiënten dat hier niet (meer) op reageert.

8. Hersenvliesontsteking genetisch ontrafeld

   De ontdekking van genen die een rol spelen bij de vatbaarheid voor hersenvliesontsteking (meningitis) levert waardevolle informatie op. Spoedeisende hulp-arts in opleiding Marieke Sanders promoveert hier woensdag 27 februari op bij VU medisch centrum.

9. Ken het gen: BRCA1/2 genen en het risico op kanker

   Mutaties in de borstkankergenen BRCA1 en BRCA2 worden in verband gebracht met een verhoogde kans op borst- en eierstokkanker. Uit onderzoek van Richard Brohet blijkt dit verband zeker aanzienlijk, maar kleiner dan tot nu toe wordt aangenomen.

10. Hoop voor slachtoffers kindermisbruik

    Eén op de tien vrouwen is als kind lichamelijk mishandeld of seksueel misbruikt. Dit leidt vaak tot klachten die voortduren tot in de volwassenheid. Deze klachten zijn ernstig, maar goed behandelbaar, aldus Ethy Dorrepaal, zij promoveert op 28 februari bij VUmc.

11. Psychische problemen na misbruik meetbaar in de hersenen

    MRI-studies van Kathleen Thomaes tonen verstoorde hersenactiviteit bij slachtoffers van seksueel misbruik en mishandeling op jonge leeftijd. Therapie leidt tot meetbare verbetering in hersenactiviteit. Thomaes promoveert op 28 februari bij VUmc.

12. Palliatieve zorg vaak te laat ingezet bij chronische aandoeningen

    Palliatieve zorg is breder dan terminale zorg en er kan al eerder starten. De huisarts is zich vaak pas relatief kort voor het overlijden bewust van de behoefte aan palliatieve zorg. Dit blijkt uit onderzoek van Susanne Claessen. Zij promoveert op 28 februari bij VUmc.

Januari 2013

1. Eén type steuncel aan de basis van effectiviteit immuunrespons in lymfeklier

   Onderzoeker Jasper Koning bestudeerde het ontstaan en gedrag van 'stromale cellen'. Dat zijn steuncellen in de lymfeklier die ervoor zorgen dat de immuuncellen hun werk goed kunnen doen.

2. VUmc slaat brug tussen onderzoek en onderwijspraktijk

   Donderdag 10 januari spreekt Gerda Croiset haar oratie 'Onderwijs: een Kunst!' uit als hoogleraar medisch onderwijs . In de oratie slaat zij een brug tussen onderzoeksbevindingen en de onderwijspraktijk.

3. Epilepsie-onderzoek nauwkeuriger met nieuwe imagingtechnieken

   Petra van Houdt toont aan dat gecombineerd EEG en functionele MRI onderzoek een goed middel is om gebieden in de hersenen aan te wijzen die epileptische aanvallen veroorzaken. Dit maakt onderzoek naar deze gebieden minder invasief en dus minder belastend voor de patiënt.

4. Lezen met een beeldschermloep kan ook zonder training

   Ernstig slechtzienden kunnen gebruik maken van een beeldschermloep als leeshulpmiddel. Een training voor het gebruik van zo’n loep biedt echter geen voordelen.

5. Borsttumoren beter te opereren met echografie

   De chirurgische precisie neemt toe door tijdens een borstkankeroperatie een echoapparaat te gebruiken. Hierdoor is het mogelijk in één operatie het kwaadaardig gezwel in zijn geheel te verwijderen.

6. Betere risico-inschatting baarmoederhalskanker

   HPV-infectie kan voorlopers van baarmoederhalskanker veroorzaken. De ernst van deze voorlopers en daarmee het risico op baarmoederhalskanker hangt onder andere af van de duur van de infectie en dit blijkt zichtbaar in het aantal DNA-afwijkingen.

7. Meer kennis van resistentie kan kans overleving patiënten met kanker verhogen

   De belangrijkste reden waarom patiënten met kanker overlijden is het feit dat hun uitgezaaide tumoren na verloop van tijd resistent worden tegen de beschikbare kankertherapieën.

8. Depressie in beeld gebracht

   Depressieve stemmingsklachten komen wereldwijd veel voor, maar de oorzaken en achterliggende mechanismen zijn nog niet volledig opgehelderd.

9. Hoe oud is jouw hart?

   Mensen met overgewicht of obesitas krijgen vaak waarschuwingen over een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Echter, het noemen van risicopercentages zegt mensen niet veel.

10. Verzekeringsartsen positief over protocol depressie

    ‘Een nieuw ontwikkelde wijze van implementatie leidt tot het beter volgen van het verzekeringsgeneeskundig protocol depressie bij een WIA beoordeling van een cliënt met depressieve klachten.’

11. Multiple sclerose: afwijkingen in grijze stof ontrafeld

    Achteruitgang bij patiënten met multiple sclerose kan – naast ontstekingsprocessen in de witte stof – worden veroorzaakt door afwijkingen in de grijze stof.

12. Insulinebehandeling verbetert kwaliteit van leven

    Wat is het effect van langwerkende insulinetherapie op kwaliteit van leven? Tibor Hajós onderzocht dit bij patiënten met ouderdomssuikerziekte. Hij promoveert hiermee op 30 januari bij VUmc.

December 2012

1. Rechtvaardigheid van leefstijlinterventies onderzocht

   Moeten frisdrankautomaten in scholen worden verboden? Moet de fietshelm voor kinderen worden verplicht? Mag een werkgever zijn werknemers verbieden om een risicovolle sport te beoefenen? Michiel Wesseling promoveert 5 december.

2. Hersenen van Alzheimerpatiënten voeren Alzheimer-eiwit moeilijk af

   Een pomp in de bloed-hersenbarrière die in staat is het Alzheimer-eiwit amyloid uit de hersenen te transporteren, functioneert minder goed bij Alzheimerpatiënten. Dat concludeert arts-onderzoeker Daniëlle van Assema. Op 7 december 2012 promoveert zij bij VUmc.

3. Dwang en drang in de ggz teruggedrongen

   'In de ggz wordt minder dan voorheen gesepareerd, dat is zeker. Maar niet iedere ggz-instelling is even succesvol in het terugdringen,' concludeert Wim Janssen in zijn onderzoek. Hij promoveert op 10 december bij VUmc.

4. Leververvetting verder ontrafeld

   Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), leververvetting, is een aandoening die voorkomt bij patiënten met overgewicht en het zogenaamde metaboolsyndroom. In zijn proefschrift richt Tim Schreuder zich op de pathofysiologie van NAFLD en de vertaling naar bloedmarkers.

5. Telefonische bereikbaarheid geen invloed op therapie

   Schematherapie voor patiënten met borderline is goed implementeerbaar in de reguliere geestelijke gezondheidszorg. Of de therapeut wel of niet bereikbaar is buiten kantoortijd, heeft geen meerwaarde voor het effect van de therapie. Dit concludeert Marjon Nadort.

6. Beginnend medisch specialisten voelen zich niet goed getraind in bestuurlijke zaken

   Promotie: M. Westerman, 'Mind the gap; the transition to hospital consultant'

7. Dubbeloratie dermatologie: 1 + 1 = 3

   Voor het eerst in de geschiedenis van de dermatologie vindt aan twee universiteiten de gelijktijdige benoeming plaats van twee hoogleraren: Rick Hoekzema en Menno de Rie staan samen aan het hoofd van zowel de academische vakgroep dermatologie VUmc als AMC.

8. Leefstijlverandering bij mensen met Familiaire Hypercholesterolemie

   Onderzoeker Karen Broekhuizen ontwikkelde een leefstijlinterventie op maat voor mensen met Familiaire Hypercholesterolemie (FH).

November 2012

1. MRI-beelden zijn waardevol bij endometriose

   MRI is waardevol voor het bevestigen van de diagnose 'diep infiltrerende endometriose', de meest ernstige vorm, en voor het in kaart brengen van de verspreiding voorafgaand aan een eventuele operatie. Milou Busard promoveert op 1 november bij VUmc.

2. De hersenen van een Alzheimerpatiënt als wiskundig netwerk

   In plaats van naar specifieke onderdelen van de hersenen van Alzheimerpatiënten te kijken, bestudeerde Willem de Haan de hersenen als netwerk; hoe efficiënt communiceren hersencellen, en op welke manier verandert dit bij Alzheimerpatiënten?

3. Intelligente implantaten

   De uitdaging van de regeneratieve geneeskunde is om weefsels opnieuw te laten groeien, zoals dat bij de staart van een salamander kan nadat die is afgebroken. In zijn oratie op 8 november spreekt Theo Smit over de toekomstige mogelijkheden van ‘intelligente implantaten’.

4. De meerdere gezichten van macrofagen

   Macrofagen spelen een belangrijke rol bij infecties en afweer. Uit recent onderzoek blijkt dat het verwijderen of het veranderen van de functie van deze macrofagen in modellen voor dikkedarmkanker zorgt voor een verhoogde groei van deze tumoren.

5. Wat beweegt

   In zijn oratie benadrukt Jaap Harlaar het belang van het achterhalen van de precieze oorzaken van niet goed meer kunnen bewegen. Immers alleen wanneer de oorzaak van het moeilijke lopen is vastgesteld is, is duidelijk waar de behandeling zich op moet richten.

6. Enzymenjam´ als alternatief voor glutenvrij dieet

   Een enzym dat gluten afbreekt kan een veilig alternatief zijn voor een glutenvrij dieet. Dit is een van de conclusies die Greetje Tack trekt in haar proefschrift.

7. Luister naar het verhaal van de depressieve patiënt

   Een goed begrip van psychotherapeuten voor de ideeën van de patiënt zelf over de oorzaak van hun depressie verkleint de kans op voortijdig afbreken van de behandeling en bevordert de effectiviteit. Dit concludeert Michael van den Boogaard in zijn proefschrift.

8. De implementatie van nieuwe technologieën in radiotherapie

   Voor zijn promotieonderzoek deed Max Dahele, radiotherapeut bij VU medisch centrum, onderzoek naar de uitvoering van moderne hoge-precisie radiotherapie. Dahele promoveert 21 november

9. Prostaatsparende operatie bij blaaskanker heeft goed resultaat

   Bij bijna 90% van de mannen met blaaskanker die een prostaatsparende operatie ondergaan leidt dit niet tot verlies van seksuele functies. Uroloog in opleiding Remco de Vries deed onderzoek naar deze prostaatsparende cystectomie. Remco de Vries promoveert 22 november.

10. Minder bijwerkingen met alternatief voor prednison

    Een glucocorticoïde medicijn als prednison heeft vele bijwerkingen, onder meer op de stofwisseling. Er worden nu alternatieven met minder bijwerkingen ontwikkeld. Daniël van Raalte onderzocht de bijwerkingen van prednison op de stofwisseling.

11. Nieuwe mogelijkheden voor PET-scans en kankertherapie

    Maria Vosjan beschrijft in haar proefschrift de ontwikkeling van een nieuwe, meer eenvoudige manier om een radioactieve stof die geschikt is voor PET-scanning te koppelen aan antilichamen.

12. Nieuwe anatomische verbindingen ontdekt tussen zenuwen en wervelkolom

    Bandjes die zich buiten de wervelkolom bevinden, blijken de zenuwen te verbinden met wervels en tussenwervelschijven. Zij spelen een belangrijke rol in het voorkomen van beschadiging van de zenuwen.

Oktober 2012

1. Snel en doelgericht handelen bij depressie door nieuw model

   Onderzoekster Didi Rhebergen zet vraagtekens bij depressie-diagnoses in de DSM. ‘Een stageringsmodel, zoals gebruikt in de oncologie, zou snel en doelgericht ingrijpen kunnen bevorderen en daarmee het chronisch worden van depressies kunnen voorkomen’, concludeert ze.

2. Bedrijfsarts wil richtlijn ter preventie overgewicht werknemers

   De conceptrichtlijn voor bedrijfsartsen ter preventie van gewichtsstijging blijkt niet effectief te zijn. Er is echter wel een breed draagvlak voor een dergelijke richtlijn, blijkt uit het Balance@Work onderzoek van Lisanne Verweij.

3. Handeczeem vraagt om effectievere behandeling

   Er is behoefte aan nieuwe, kosteneffectieve behandelingen voor chronisch handeczeem. Robin van Gils onderzocht een nieuwe, multidisciplinaire vorm van de behandeling van handeczeem en vergeleek deze met de ‘traditionele’ zorg. Hij promoveert hiermee op 8 oktober bij VUmc.

4. Kinderleukemie in Indonesië: zwaardere behandeling niet altijd beter

   In Indonesië werd een onderzoek uitgevoerd naar het nut van het antibioticum ciprofloxacin bij de beginbehandeling van kinderen met leukemie. Op 10 oktober promoveert Pudjo Hagung Widjajanto op de resultaten.

5. Meer Indonesische kinderen met leukemie kunnen genezen

   Ondanks dat de overlevingskans van kinderen met Acute Lymfatische Leukemie in Yogyakarta (Indonesië) vanaf 1998 gestegen is van 20% naar meer dan 40%, valt er nog veel te winnen. In Nederland geneest bijna 90% van de kinderen met ALL.

6. Waardigheid is sleutelbegrip bij palliatieve zorg

   Omdat het begrip ‘waardigheid’ dicht bij ervaringen en persoonlijke waarden ligt kan hiermee een goed beeld geschetst worden van wat voor de patiënt belangrijke aspecten zijn in de palliatieve fase. Aldus onderzoekster Gwenda Albers die maandag 15 oktober promoveert bij VUmc

7. Ultra hoog veld MRI toont afwijkingen in de grijze stof van MS-patiënten

   Biomedisch ingenieur Wolter de Graaf onderzoekt het brein van mensen met MS met een hypermoderne MRI-scanner met hogere magnetische veldsterkte. Het gebruik van de nieuwe scanner maakt vooral meer afwijkingen in de grijze stof zichtbaar.

8. Patients first

   Peter Kapitein, mede-oprichter en ambassadeur van de Stichting Alpe d’HuZes en Inspire2live, krijgt het eredoctoraat voor zijn uitzonderlijke verdiensten ten behoeve van het onderzoek naar en verbetering van de mogelijkheden van ‘leven met kanker’.

9. Palliatieve zorg van huisartsen buiten kantooruren kan beter

   Huisartsen vinden de kwaliteit van de palliatieve zorg buiten kantooruren ‘mager’. Zorg is dan meer gericht op acute hulp. Introductie van een overdrachtsformulier gecombineerd met een speciale training levert wel betere zorg voor palliatieve patiënten.

10. De dokter in dubio

    Het erkennen en aanpakken van onzekerheid bij huisartsen bij het stellen van diagnoses kan grote voordelen hebben voor de kwaliteit van de zorg. Dit betoogt Henk de Vries in zijn oratie op 26 oktober.

11. Advies: mondkankerpatiënten met dysplasie aanvullend behandelen

    Uit onderzoek van Manon Weijers blijkt dat mondkankerpatiënten met dysplasie (een mogelijk voorstadium van kanker) in de slijmvliessnijranden -na verwijdering vd tumor- een grotere kans hebben op terugkeer van de tumor dan patiënten met slijmvliessnijranden zonder dysplasie.

12. De moderne dokter heeft een meester nodig

    De opleiding tot medisch specialist verandert. Het oude 'leren door te doen'systeem wordt vervangen door formele opleidingsprogramma’s met gestructureerde vormen van toetsing. In haar proefschrift laat Iris Wallenburg het belang zien van een vertrouwensband met de opleiders.

september 2012

1. Vergelijkend onderzoek twee dialysetechnieken

   De dialysetechniek hemodiafiltratie leidt niet tot een betere behandeling van bloedarmoede of minder sterfte en hart- en vaatziekten bij chronische dialysepatiënten. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Neelke van der Weerd.

2. Behandeling depressie: sneller hersteld, niet sneller aan het werk

   Depressie komt vaak voor en gaat meestal gepaard met langdurig ziekteverzuim. ‘Behandeling volgens de collaborative care methodiek versnelt weliswaar het herstel, maar leidt niet tot snellere werkhervatting’, concludeert Moniek Vlasveld in haar promotieonderzoek.

3. Zoektocht naar manieren om MS te remmen

   In zijn proefschrift probeert M. Witte de rol te ontrafelen die de energieleverende mitochondriën in een cel spelen bij de ziekte MS. In zijn onderzoek richt hij zich onder andere op PGC-1α, een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij het functioneren van mitochondrieën.

4. Nieuwe behandelstrategieën voor reumatoïde artritis zijn succesvol

   Patiënten met reumatoïde artritis hebben een steeds betere prognose en minder schade aan de gewrichten. Dat komt door nieuwe behandelstrategieën. Aldus onderzoeker Linda Dirven die 14 september promoveert bij het VU medisch centrum.

5. Verhoogd ijzergehalte in hersenen van patiënten met een vergevorderd stadium van MS

   Bij MS-patiënten waarbij de ziekte zich in vergevorderd stadium bevindt, vond neuroloog Michael Khalil een verhoogd ijzergehalte in de hersenen. Dat is een van de conclusies uit het proefschrift, waar hij op 17 september op promoveert. Khalil bestudeerde hiervoor MRI-scans.

6. Kortere en nauwkeurige bestraling vroege longkanker

   Bij longkanker in een vroeg stadium spaart de geavanceerde bestralingstechniek RapidArc gezonde weefsels het beste. Dit concludeert Chin Loon Ong in zijn onderzoek, waarmee hij op 19 september bij VUmc promoveert.

7. Eiwit speelt grotere rol bij ziekte van Alzheimer dan gedacht

   Bij de ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer speelt het STOX1A-eiwit een grotere rol dan eerder gedacht. Dit eiwit draagt bij aan de vorming en ophoping van het Tau-eiwit, dat een directe relatie heeft met de ziekte van Alzheimer. Aldus promovendus Daan van Abel.

8. Over meesters en gezellen

   Op 21 september 2012 spreekt prof. Bert Schulten zijn oratie uit bij de aanvaarding van zijn leerstoel mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie bij VUmc en ACTA.Zijn belangrijkste aandachtsgebieden zijn de reconstructieve kaakchirurgie en implantologie.

9. Hoge bloeddruk in longen aanleiding voor hartfalen

   Nabil Saouti beschrijft in zijn proefschrift de gevolgen van de veranderingen in de longvaten bij pulmonale hypertensie waarmee hij op 21 september promoveert bij VUmc.

10. Wervelwind: nut van het Wervelkolomregister

    Het is van maatschappelijk belang dat we kunnen blijven garanderen dat kostbare en complexe rugoperaties goed gebeuren. Marinus de Kleuver, hoogleraar wervelkolomchirurgie bij VUmc, pleit hiervoor in zijn oratie op 26 september.

11. Nieuwe methode voor productie tracers is zeer efficiënt

    Bij die beeldvormingstechnieken wordt gebruikt gemaakt van tracers, licht radioactief gemaakte stoffen.Radiochemicus Jos Eersels van het radionuclidencentrum VUmc beschrijft in zijn proefschrift efficiënte methodes voor het maken van radiogejodeerdetracers.

12. Verband tussen hartfalen en verminderde schildklierhormoonactiviteit

    Eerder onderzoek suggereert een verband tussen verminderde activiteit van het schildklierhormoon en de ontwikkeling van hartfalen. Christine Pol onderzoekt deze relatie en in het bijzonder de rol die het enzym DIO3 daarin speelt.

13. Studie naar voorkómen uitzaaiing bij dikkedarmkanker

    Nuray Gül toont aan hoe uitzaaiingen ontstaan na darmkankeroperaties. ‘De resultaten bieden aanknopingspunten voor verder onderzoek naar behandeling met kanker-specifieke antilichamen om de uitgroei van leveruitzaaiingen te voorkomen’, concludeert Gül.

14. Hoge concentraties homocysteine kunnen leiden tot schade aan hart en bloedvaten

    Te hoge concentraties van homocysteine in het bloed kunnen resulteren in schade aan hart en bloedvaten. Onderzoeker Jessica Sipkens deed onderzoek naar de pathofysiologische rol van homocysteine en promoveert 28 september bij VU medisch centrum.

Juli 2012

1. Beter zicht op bloedstromen in het hart

   Om lekkage aan hartkleppen nauwkeuriger te kunnen bepalen is een verfijning nodig van de magnetische resonantie beeldvorming, beter bekend als MRI. Marijn Rolf onderzoekt twee nieuwe technieken die kunnen helpen bloedstromen in het hart te meten.

2. Op zoek naar behandeling van zeldzame hersentumoren (DIPG) bij kinderen

   Viola Caretti heeft in haar promotieonderzoek een model opgezet om nieuwe mogelijke behandelmethoden te bestuderen voor kinderen met de zeldzame hersentumor DIPG. Zij promoveert 3 juli.

3. Verbetering van behandeling van uitgezaaide nierkanker met sunitinib

   In dit proefschrift beschrijft internist-in-opleiding Astrid van der Veldt verscheidene klinische en farmacodynamische aspecten van de behandeling met sunitinib die zijn waargenomen bij patiënten met uitgezaaid niercelcarcinoom.

4. Een persoonlijk behandelplan met behulp van een PET-scan

   De beeldvormende techniek ‘positron emissie tomografie’ (PET) maakt het mogelijk om de werking en het gedrag van medicijnen tegen kanker te volgen in het lichaam. Dat kan waardevol zijn bij het opstellen van een geïndividualiseerd behandelplan voor patiënten met kanker.

5. 3D-beelden maken betere diagnose en behandeling van hartpatiënten mogelijk

   3D echografie kan met speciale metingen van het hart zeer goed voorspellen of een patiënt met chronisch hartfalen baat zal hebben bij een bepaald soort pacemaker. Op 4 juli promoveert Sebastiaan Kleijn bij VUmc met de eerste 3D-promotie in Nederland.

6. Drank en depressie: een riskant duo

   Aan de drank vanwege de depressie, of depressief door de drank? Een eenvoudig antwoord valt niet te geven, wel is duidelijk dat alcoholafhankelijkheid en een depressie of angststoornis elkaar veroorzaken en in stand houden, concludeert Lynn Boschloo in haar onderzoek.

Juni 2012

1. Inzet traumahelikopter redt levens

   De inzet van een traumaheli met een mobiel medisch team blijkt vooral nuttig bij patiënten met ernstig letsel en bedreigde vitale functies. Dit is een van de conclusies uit het proefschrift van chirurg in opleiding Georgios Giannakopoulos.

2. Depressie bij ouderen ook zichtbaar in bloed

   Verhoogde ontstekingsactiviteit, antioxidanten uit de voeding die door biologische markers kunnen worden aangetoond, een tekort aan vitamine D en een te hoog gehalte van het hormoon leptine zijn biologische mechanismen die samengaan met depressie bij ouderen.

3. Hartfalen beter behandelen door nauwkeuriger meten

   Driedimensionale echocardiografie maakt een betere behandeling van hartfalen mogelijk, concludeert Johannes van der Heide in zijn promotieonderzoek.

4. Hersenvliesontsteking beter begrepen

   De ernst van de ziekte hersenvliesontsteking is bij een patiënt beter vast te stellen door nieuwe genetische kennis. Kinderarts-infectioloog Gijs van Well deed onderzoek naar hersenvliesontsteking, zowel in Nederland als in Zuid-Afrika. Hij promoveert op 18 juni.

5. Herstel hartpompfunctie afhankelijk van littekenweefsel

   Uit onderzoek van cardioloog Olga Bondarenko bleek dat hoe meer littekenweefsel er op het hart aanwezig is, hoe lager de kans op pompfunctieherstel na een bypassoperatie of een dotterbehandeling. Zij promoveert op 19 juni.

6. Vet en zonlicht van invloed op hart- en vaatziekten

   Stefan Pilz onderzocht in hoeverre de hoogte van aanwezige concentraties van het hormoon adiponectine en van vitamine D risicofactoren zijn voor hart- en vaatziekten. Hij promoveert hiermee op 19 juni bij VUmc.

7. Kunstmatige beademing verslechtert hartfunctie bij bloedvergiftiging

   Hoe werkt het hart tijdens een ernstige bloedvergiftiging en wat zijn de gevolgen van kunstmatige beademing in dat geval? Lonneke Smeding onderzocht dit voor haar onderzoek waarmee zij op 21 juni a.s. promoveert bij VUmc.

8. Participatieve werkmethode zorgt voor snellere terugkeer op de arbeidsmarkt

   Arbeidsongeschikte uitzendkrachten en werkzoekenden die re-integreren met behulp van de Participatieve Werkmethode komen gemiddeld 138 dagen sneller aan het werk. Dat staat in het proefschrift van UWV-verzekeringsarts Sylvia Vermeulen die 27 juni bij VUmc promoveert.

9. 'Bot blijft!'

   In zijn afscheidsrede op 29 juni voorspelt prof.dr. Paul Lips, endocrinoloog, dat de genetica een rol zal gaan spelen bij de risicoschatting bij de behandeling van osteoporose. Daarbij blijven osteoporose en vitamine D belangrijke onderwerpen voor patiëntenzorg en onderzoek.

Mei 2012

1. Duurdere behandeling van kinderleukemie: de prijs waard

   Een duurdere behandeling voor kinderen met acute lymfatische leukemie (ALL) leidt tot een betere overleving. Daarmee is deze inmiddels standaardbehandeling bijzonder kosteneffectief concludeert kinderarts in opleiding Raphaële van Litsenburg. Zij promoveert 8 mei.

2. Nieuwe technieken verbeteren behandeling van complex aneurysma

   Inzet van nieuwe technieken maakt het mogelijk om ook de meer complexe verwijdingen (aneurysma’s) van de aorta met een nieuwe minder belastende ingreep te behandelen, concludeert Teus Linsen in zijn onderzoek. Linsen promoveert op 9 mei bij VUmc.

3. Spoelen nierpatiënten op IC kan beter en veiliger

   Het spoelen van nierpatiënten op de IC kan wellicht veiliger met een substitutievloeistof waaraan citraat als bloedverdunner is toegevoegd. Aldus nefroloog Azam Nurmohamed die 9 mei promoveert bij VU medisch centrum.

4. Zelfcontrole van glucosespiegels soms niet effectief

   Zelfcontrole van glucose in het bloed draagt niet bij aan het verminderen van onrustgevoelens en het verbeteren van zelfzorgmaatregelen bij type 2 diabetespatiënten die geen insuline gebruiken.

5. Voorkómen van acute nierschade door kunstmatige beademing

   Patiënten die kunstmatige beademing krijgen, hebben tweemaal grotere kans op het ontwikkelen van acute nierschade, wat fataal kan zijn. Kinderarts Jan Willem Kuiper zocht naar de oorzaak.

6. Thuistest spoort meer vrouwen met baarmoederhalskanker op

   Ruim 30% van de vrouwen die geen uitstrijkje laten maken bij de huisarts, willen wel deelnemen aan een thuistest voor het opsporen van humaan papillomavirus (HPV). De HPV-thuistest is uiterst effectief in het detecteren van (voorlopers van) baarmoederhalskanker.

7. Maatregelen tegen hart- en vaatziekten bij nierpatiënten

   Een verminderde nierfunctie kan leiden tot hart- en vaatzieken. Marc Vervloet onderzoekt welke stoffen de grotere kans op deze ziekten veroorzaken. Met onder andere de juiste diëten zijn de concentraties van de stoffen in het bloed goed te beïnvloeden.

8. Oratie: prof.dr. H.W. Berendse, ‘Bewogen bewegen’

   Niet-motorische stoornissen zoals somberheid, verslaving, hallucinaties en een verslechtering van het reukvermogen bij Parkinsonpatiënten zijn te lang onderbelicht gebleven. Henk Berendse, hoogleraar neurologie, spreekt hierover op 16 mei zijn oratie uit.

9. Stap gezet naar nieuwe therapieën voor wondgenezing

   Wanneer chronische wonden en brandwonden slecht genezen, kunnen bepaalde proteïnen (chemokinen) daarbij een rol spelen. Dit concludeert Kim Kroeze op basis van haar onderzoek waarmee zij op 31 mei promoveert bij VUmc.

april 2012

1. Mantelzorgers onder grote druk

   Een groot aantal mantelzorgers van patiënten met dementie hebben als gevolg van zorgstress last van klachten als depressiviteit en angst. Karlijn Joling onderzocht de klachten en hoe deze kunnen worden verminderd. Joling promoveert op 2 april bij VUmc.

2. Voorkeur voor MRI-onderzoek bij kinderen met netvlieskanker

   Bij kinderen met netvlieskanker heeft een MRI-onderzoek - om verschillende redenen - de voorkeur boven andere afbeeldingtechnieken. Dit concludeert Pim de Graaf op basis van zijn onderzoek waarmee hij op 5 april promoveert bij VUmc.

3. Opsporen voorstadia baarmoederhalskanker kan beter!

   Door het gebruik van digitale colposcopie, waarbij de baarmoedermond met een speciale microscoop wordt bekeken, worden meer voorstadia van baarmoederhalskanker opgespoord dan wanneer de gynaecoloog dit onderzoek handmatig doet. Jacqueline Louwers promoveert 12 april.

4. Hart en nierproblemen gaan vaak samen

   Patiënten met chronische nierschade hebben een sterk verhoogd cardiovasculair risico. Professor Carlo Gaillard wil meer behandelingsmogelijkheden voor deze patiënten bereiken. Gaillard spreekt op 13 april zijn oratie uit.

5. Te klein geboren kinderen hebben meer leer- en gedragsproblemen

   De hersenen van te klein geboren kinderen zien er anders uit en werken ook anders dan bij kinderen met een normaal geboortegewicht. Aldus kinderarts-in-opleiding Brigitte de Bie. Zij promoveert op 13 april bij VU medisch centrum.

6. Nieuwe therapieën voor het hartinfarct: ontstekingsremmers en vetstamcellen

   Littekens die ontstaan als gevolg van een hartinfarct spelen een belangrijke rol bij hartfalen. Annemieke van Dijk onderzocht de mogelijkheden om deze littekens te verkleinen met het inzetten van ontstekingsremmers en vetstamcellen. Zij promoveert op 17 april.

7. Verbetering van verloskundige zorg in Tanzania

   Promovendus Angelo Sadock Nyamtema beschrijft de resultaten van studies verricht in het Dar es Salaam- en Kilombero-district in Tanzania tussen 2005 en 2010. Met het vaststellen van evidence based interventies wil hij de verloskundige zorg in Tanzania verbeteren.

8. Leefstijlprogramma laat werknemers gezonder leven

   Het gezonde leefstijlprogramma Vital@Work leidt bij oudere werknemers tot meer sporten, een hogere fruitinname en minder behoefte aan herstel aan het einde van een werkdag. Het heeft echter geen gewenste effecten in termen van vitaliteit en werkgerelateerde uitkomsten.

9. Zoektocht naar de oorzaak van orgaanfalen bij ernstig zieke IC-patiënten

   Ernstig zieke chirurgische IC-patiënten hebben een verhoogde kans om te overlijden door multi-orgaanfalen. Er zijn aanwijzingen dat een verandering in concentratie van de lichaamseigen stoffen arginine en ADMA hierbij een cruciale rol speelt.

10. Hoe functioneren zieke bloedvaten?

    Frank Helderman heeft computermodellen van bloedvaten gemaakt om zogenoemde ‘wandschuifspanning’ te berekenen en veranderingen van de bloedvaten te voorspellen. Helderman promoveert hiermee op 23 april.

11. Marker wijst de weg naar nieuwe therapie erfelijke hartziekte

    De genetische hartziekte HCM speelt een grote rol bij spontane hartdood op jonge leeftijd en hartfalen in het algemeen. Stefan Timmer onderzoekt welke kenmerken een rol spelen in de opsporing van de ziekte. Timmer promoveert op 25 april bij VUmc.

12. Erfelijkheid en dementie: de zoektocht naar een behandeling

    Er wordt steeds meer duidelijk over de genetische kanten van erfelijke vormen van dementie. Hierdoor ontstaat er ook meer zicht op de onderliggende ziekteprocessen. Dit stelt prof. John C. van Swieten in zijn oratie als hoogleraar preseniele dementie.

13. Familiegeschiedenis speelt rol bij preventie van ziekten

    Het communiceren van een familiair risico motiveert mensen mogelijk tot gezonder gedrag. Hiermee kan het risico op ziekte worden verlaagd. Dit concludeert Miranda Wijdenes-Pijl in haar proefschrift.

14. Zo vroeg mogelijk meten van behandeleffect bij longkanker

    Longarts-in-opleiding Joop de Langen onderzocht longkankerpatiënten die behandeld werden met erlotinib en bevacizumab. Hij zag dat het meten van de tumordoorbloeding en tumormetabolisme effectiever was dan het meten van tumorgrootte om te bepalen of de behandeling aanslaat.

maart 2012

1. Meet wat je ziet en zie(t) wat je meet

   Ronald Boellaard, hoogleraar klinische fysica van de Positron Emissie Tomografie (PET) gaat in zijn oratie in op verschillende methoden om PET-studies te kwantificeren. Op 9 maart 2012 spreekt hij.

2. Onderzoek maakt vroege opsporing dikkedarmkanker mogelijk

   Welke processen spelen een rol bij de ontwikkeling van dikkedarmkanker en hoe zijn genen op chromosoom 20q hierbij betrokken? Antwoord op deze onderzoeksvragen door Anke Sillars-Hardebol biedt de mogelijkheid darmkanker in een vroeg stadium op te sporen.

3. Meerdere onjuiste beslissingen leiden tot verkeerde diagnose

   Omdat onjuiste diagnoses in de geneeskunde vaak laat worden ontdekt, zijn de gevolgen hiervan vaak ernstiger dan die van andere typen medische fouten. Laura Zwaan onderzocht waardoor verkeerde diagnoses veroorzaakt kunnen worden. Hiermee promoveert zij op 16 maart bij VUmc.

4. Patiëntgerichte therapie kan beter

   De patiëntgerichte benadering moet aangepast worden: meer aandacht voor het behandelen van gezondheidsproblemen en een efficiëntere exploratie van de klachten. Dit is de conclusie van ergotherapeute Isaline Eijssen die op 21 maart promoveert.

5. Rechter hartspierwand niet efficiënt bij pulmonale arteriële hypertensie

   Patiënten met de longziekte pulmonale hypertensie (PH) krijgen op den duur last van rechter hartfalen. Voor haar proefschrift onderzocht Yeun Ying Wong hoe dit falen ontstaat.

6. Grotere overlevingskans longkanker door geïndividualiseerde therapie

   Nieuwe zogenaamde ‘targeted’ therapieën bij longkanker zijn veilig en effectief, blijkt uit onderzoek van Joline Lind. Zij onderzocht daarnaast welke patiënt- of tumoreigenschappen kunnen voorspellen of patiënten baat hebben bij deze behandelwijzen.

7. Onderzoek naar oorzaak hoger risico hart- en vaatziekten bij diabetespatiënten

   Verstoringen in de stofwisseling die na de maaltijd optreden bij diabetespatiënten kunnen leiden tot afwijkingen aan de bloedvatwand en aan het ontstaan van hart- en vaatziekten. Dat concludeert Maarten Tushuizen in zijn proefschrift. 26 maart promoveert hij.

8. Beter zicht op hart- en longfunctie bij pulmonale hypertensie

   De klinische toestand en prognose van patiënten met pulmonale hypertensie is soms moeilijk in te schatten. Arts-onderzoeker Taco Kind ontwikkelde modellen en methoden om de hart-longcirculatie beter te begrijpen. Hij promoveert op 27 maart bij VU medisch centrum.

Februari 2012

1. Suikermoleculen helpen bij bestrijding tumor

   Door koppeling van suikermoleculen aan ‘model’ tumoreiwitten kunnen cellen uit ons immuunsysteem deze tumoreiwitten efficiënter herkennen. Hierdoor zijn ze in staat om vernietigers van de tumor beter te activeren.

2. Pakkans leukemiecellen vergroot

   Het immuunsysteem beschermt ons tegen zich ongecontroleerd delende kankercellen. Leukemiecellen weten echter aan de aandacht van het immuunsysteem te ontsnappen. Marvin van Luijn onderzocht welke factoren een rol spelen in deze verminderde herkenning van leukemiecellen.

3. Bepalen van de vorm en omvang van tumoren

   De afgelopen jaren zijn er vele (semi-)automatische methoden ontwikkeld om vorm en omvang van tumoren in beeld te brengen in een PET-scan. Zorgvuldige optimalisatie van de toegepaste beeldkarakteristieken en/of segmentatiemethoden zijn nodig

4. Eerdere herkenning hoofd-halstumor in Indonesië

   Nasopharynx carcinoom (NPC) is de meest voorkomende kwaadaardige hoofd-halsaandoening in Indonesië en gerelateerd aan het Epstein-Barr virus (EBV). Tot voor kort waren er geen geschikte testen voor de vroege detectie van NPC.

5. De bloed-hersenbarrière: de Deltawerken van het brein

   Om neurologische aandoeningen zoals multiple sclerose (MS), de ziekte van Alzheimer en epilepsie in de toekomst beter te kunnen behandelen moeten we meer weten over de bloed-hersenbarrière. Aldus prof. dr. Elga de Vries, die op vrijdag 17 februari haar oratie uitspreekt.

6. Diagnose bij MS steeds beter te stellen

   De diagnose MS wordt bepaald met behulp van nieuwe diagnostische criteria. Ook voor patiënten waarbij twijfel is aan de diagnose MS, en die voor een second opinion naar VUmc komen, blijken deze criteria betrouwbaar. Dit concludeert promovenda Jessica Nielsen.

7. Effect diabetes type 1 op hersenen in kaart

   De laatste jaren laten steeds meer onderzoeken zien dat diabetes mellitus type 1 kan leiden tot veranderingen in de hersenen. Voor het eerst brengt grootschalig onderzoek door Eelco van Duinkerken deze veranderingen in kaart.

januari 2012

1. Nieuwe variant stofwisselingsziekte ontdekt

   Onderzoek van Martijn Kranendijk om verschillende varianten van de stofwisselingsziekte D-2-HGA te karakteriseren, resulteerde in de ontdekking van een nieuwe variant. Hij promoveert op 9 januari 2012 aan VUmc.

2. Nieuwe methode om versleten gewrichten te herstellen veelbelovend

   Op 12 januari promoveert plastisch chirurg in opleiding Wouter Jurgens op een veelbelovende nieuwe methode, waarbij de chirurgen gebruik maken van stamcellen uit vetweefsel om kraakbeen te herstellen.

3. Lokale interventies verbeteren verloskundige zorg in Malawi

   Het onderzoek van Thomas van den Akker beschrijft de overweldigende gezondheidsproblematiek van zwangere vrouwen in Malawi, Afrika. Van den Akker promoveert op 13 januari bij VU medisch centrum.

4. Hoe leveren patiënten een bijdrage aan onderzoek?

   Karen Schipper heeft onderzocht hoe patiënten een bijdrage kunnen leveren aan onderzoek en wat dit kan opleveren. Ze promoveert hierop op 18 januari 2012 bij VUmc.

5. Praten helpt tegen rugpijn

   Chronische lage rugklachten kunnen een grote invloed hebben op het dagelijks leven. Vaak zijn de klachten niet op een medische of technische manier op te lossen. Petra Siemonsma beschrijft een nieuwe op theoretisch onderzoek gebaseerde therapie.

6. De verwarde patiënt bestaat niet

   Met hun onderzoek willen professor Weinstein en zijn collega’s laten zien dat patiënten door het gebruik van de juiste medicatie en een bewegingsprogramma dementie kunnen voorkomen. Prof. dr. Weinstein vertelt hier meer over in zijn oratie ‘De verwarde patiënt bestaat niet’.

7. Zorg in verzorgingshuizen van hogere kwaliteit

   Een nieuwe aanpak in verzorgingshuizen leidt tot hogere kwaliteit van zorg tegen beperkte kosten voor de maatschappij. Op 20 januari promoveert huisarts/specialist ouderengeneeskunde Marijke Boorsma hierop bij VU medisch centrum.

8. Zoektocht naar cruciaal eiwit

   Rana al Hussainy werkte aan de ontwikkeling van een tracer om een eiwit, de serotonine receptor 1A (5-HT1A), op te sporen. Zij promoveert 23 januari bij VUmc.

9. Grote groei onvrijwillige psychiatrische behandelingen

   Het aantal psychiatrische dwangopnames is in Nederland de laatste 25 jaar sterk toegenomen. Louk van der Post onderzocht welke factoren bepalen of een patiënt onvrijwillig wordt opgenomen met een Inbewaringstelling (IBS).

10. Ontsteking bij de ziekte van Alzheimer al vroeg zichtbaar

    Bij de ziekte van Alzheimer zijn ontstekingsprocessen betrokken die al in een vroeg stadium van de ziekte een rol spelen. Alie Schuitemaker promoveert 27 januari bij VU medisch centrum op dit onderwerp.

december 2011

1. Promotie: Lelijke littekens veroorzaakt door afwijkende ontstekingsreactie

   Brandwonden kunnen lelijke, rode of paarse littekens veroorzaken. Ze hebben vaak ernstige functionele en cosmetische problemen tot gevolg. Arts-onderzoeker Willem van der Veer onderzocht verschillende facetten van de wondgenezing en littekenvorming.

2. Oratie: Operatierobot bij prostaatkanker beter dan 'gewone' kijkoperatie

   In zijn oratie op 2 december waarschuwt prof.dr. Jeroen Van Moorselaar voor het gevaar dat een operatie van prostaatkanker met de robot binnenkort in Nederland niet meer mogelijk zal zijn.

3. Promotie: Behoud spontane ademhaling tijdens hoogfrequente beademing

   Kinderarts-intensivist Marc van Heerde promoveert op 2 december bij VUmc met een onderzoek naar het effect van spontane ademhaling tijdens hoogfrequente beademing.

4. Promotie: Met fotografie weer zicht op een zinvol en waardevol leven

   Fotografie kan een waardevolle bijdrage leveren aan de verwerking en acceptatie van moeilijke en pijnlijke ervaringen. Het bevordert het proces van herstel van mensen met psychische problemen, concludeert Jan Sitvast in zijn onderzoek.

5. Promotie: Ontrafelen ziektebeeld en betere behandeling septische shock door onderzoek

   Welke veranderingen zie je in de bloedbaan optreden bij septische shock? Dat is de onderzoeksvraag waarop Koen Hartemink antwoord geeft in zijn proefschrift. De resultaten verbeteren inzicht in het ziektebeeld en bieden aanknopingspunten voor behandeling.

6. Promotie: Behandeling spasticiteit breder te gebruiken

   Selectieve dorsale rhizotomie, een rugoperatie voor kinderen ter vermindering van spasticiteit aan de benen, is ook te gebruiken voor patiënten met een progressieve neurologische aandoening. Dit concludeert kinderarts Sebastian Grunt in zijn onderzoek.

7. Promotie: Preventie van depressie en angst in verzorgingshuizen

   Door de toenemende vergrijzing zullen er steeds meer ouderen zijn met depressie en angststoornissen. Preventie is daarom extra belangrijk. Els Dozeman, verpleegkundige bij GGZ inGeest, onderzocht welke aanpak effectief is, specifiek bij bewoners van verzorgingshuizen.

8. Nederlands verpleeghuiskundig systeem uniek in de wereld

   Het Nederlandse systeem waarbij verpleeghuisartsen in onze verpleeghuizen werkzaam zijn, is uniek in de wereld. Hoogleraar verpleeghuisgeneeskunde Miel Ribbe benadrukt in zijn afscheidsrede dan ook de waarde van deze sector.

9. Promotie: Concentratie eiwit voorspelt terugkeer darmkanker

   De prognose van patiënten met darmkanker blijkt slechter als de tumor een hoge hoeveelheid of juist een lage hoeveelheid van bepaalde eiwitten heeft. Soms is er sprake van tweemaal grotere kans op terugkeer van de ziekte.

10. Promotie: Genmutaties oorzaak spontane botbreuken

    Osteogenesis Imperfecta (IO) is een erfelijke aandoening die wordt gekenmerkt door botbreuken bij geen of geringe aanleiding. Fleur van Dijk onderzocht genmutaties die IO kunnen veroorzaken. Op 16 december promoveert zij bij VU medisch centrum.

11. Promotie: MRI-scans laten veranderingen in het hart van PAH-patiënt zien

    Onderzoeker Gert-Jan Mauritz ontdekte door bestudering van MRI-scans dat een tijdsverschil in het samentrekken van de linker en rechter hartkamer bij patiënten met ernstige PAH ertoe leidt dat de rechter hartkamer inefficiënt wordt. Hij promoveert 19 december.

12. Promotie: Euthanasieverklaring bij ziekte van Alzheimer biedt weinig zekerheid

    Bij het opstellen van een euthanasieverklaring is de verwachting van veel mensen dat deze ook wordt ingewilligd op moment dat in de verklaring aangegeven is. Uit het proefschrift van Marike de Boer blijkt dit bij patiënten met dementie geen reële verwachting te zijn.

13. Promotie: Gen speelt rol bij complicaties chlamydia

    Ouafae Karimi vond dat genetische variatie in de CXCR5-receptor een belangrijke rol speelt in het krijgen van complicaties bij chlamydiainfecties. Zij promoveert op 21 december bij VUmc.

14. Promotie: Fancm-gen onderdrukt darmkanker

    Uit onderzoek van Sietske Bakker naar de ziekte Fanconi anemia (FA) blijkt dat het gen Fancm darmkanker onderdrukt. Bakker promoveert op 21 december bij VU medisch centrum.

15. Promotie: Zorg voor kinderen met Down enorm verbeterd

    De medische zorg voor kinderen met het syndroom van Down (DS) is het afgelopen decennium veel beter geworden. In Nederland worden relatief veel kinderen geboren met Down. Op 22 december promoveert kinderarts Michel Weijerman op dit onderwerp.

november 2011

1. Promotie: Meetfouten beïnvloeden sterftecijfers van ziekenhuizen

   De ‘hospital standardised mortality ratio’ (HSMR) is vooralsnog niet geschikt als meetinstrument om kwaliteitsverschillen tussen ziekenhuizen te bepalen. Dat concludeert Wim van den Bosch in zijn onderzoek, waar hij 2 november op promoveert bij VU medisch centrum.

2. Promotie: UWV-cliënten wel mondiger maar niet meer tevreden

   De interactieve website wiagesprek.nl leidt niet tot een grotere empowerment of meer tevredenheid bij mensen van wie arbeidsongeschiktheid wordt beoordeeld, aldus bewegingswetenschapper David Samoocha in zijn onderzoek waarop hij 4 november promoveert bij VU medisch centrum.

3. Promotie: Preventie van diabetes in het ‘echte leven’: een ingewikkelde uitdaging

   Type 2 diabetes (suikerziekte) en hart- en vaatziekten komen vaak voor. Een ongezonde leefstijl verhoogt de kans op deze ziekten. Het veranderen van die leefstijl blijkt in de praktijk echter moeilijker dan gedacht, concludeert onderzoeker Jeroen Lakerveld.

4. Promotie: Hersentumoren aanpakken met zowel straling als chemo

   Onderzoeker Krista van Nifterik onderzocht in het lab de werking van verschillende combinaties van medicijnen en straling tegen hersentumoren. Zij promoveert 16 november aan VU medisch centrum.

5. Promotie: Hartfalen al lang van tevoren te voorspellen

   Bijna een derde van de mensen ouder dan 55 jaar ontwikkelt hartfalen. Onderzoek van Katja van den Hurk toont aan dat een verhoogd risico tot wel 17 jaar vóór het ontstaan van hartfalen kan worden aangetoond. Met vroege opsporing kan veel ziektelast worden voorkomen.

6. Promotie: Lichttherapie bij ouderen even effectief als antidepressiva

   Ritsaert Lieverse onderzocht de effecten van lichttherapie bij oudere patiënten met een depressieve stoornis. Het bleek dat drie weken lichttherapie een effect kon bereiken dat vergelijkbaar is met dat van het gebruik van antidepressiva. Lieverse promoveert 18 november.

7. Promotie: Suikers op tuberculosebacterie voor de sier?

   Uit onderzoek van Nicole Driessen blijkt dat mannose-suikers geen dominante rol spelen in de afweerreactie van het immuunsysteem op de tuberculosebacterie of het verdere verloop van de infectie.

8. Promotie: Gegevens verzamelen over longontsteking onder de Nederlandse bevolking is zinvol

   Voor een gerichte bestrijding van luchtweginfecties is het zinvol ook gegevens over longontsteking te verzamelen. Dit is één van de aanbevelingen die Rianne van Gageldonk-Lafeber doet in haar proefschrift. Zij promoveert op 24 november bij VU medisch centrum.

9. Promotie: Beter in evenwicht

   In hoeverre zijn bewegingsziekte en ademhaling op elkaar van invloed? Kolonel-vliegerarts en revalidatiearts Agali Mert heeft dit onderzocht. In zijn proefschrift Motion-based Equilibrium Reprocessing Therapy beschrijft hij de resultaten.

10. Promotie: Zenuwblokkade effectief bij heupoperaties

    Het gebruik van een perifere zenuwblokkade (PCNIB), waarbij alleen het geopereerde been voor een langere tijd is verdoofd, levert een adequate pijnstilling bij operaties aan het heupgewricht. Marcel de Leeuw promoveert 29 november op zijn bevindingen bij VU medisch centrum.

11. Promotie: Verhoogd risico op hart- en vaatziekten bij depressie en angststoornis

    Depressieve en angststoornissen gaan samen met veranderingen in de vaten. Deze veranderingen die uiteindelijk leiden tot hart- en vaatziekten zijn al in een vroeg stadium te meten. Dit blijkt uit onderzoek van Adrie Seldenrijk bij VUmc en GGZ inGeest.

oktober 2011

1. Oratie: Ontwikkeling ongeboren kind bepalend voor latere leven

   De processen tijdens de vroege ontwikkeling van het ongeboren kind zijn bepalend voor wat er in zijn latere leven gebeurt. ‘We zoeken 30 jaar te laat naar de oorzaak van volwassenziekten’, aldus Cees Oudejans.

2. Promotie: Hersenkanker beter in beeld

   Glioblastoma (GBM) is een agressieve en moeilijk te bestrijden vorm van hersenkanker. Anneke Niers ontwikkelde ‘reporters’ waarmee ontstaan en ontwikkeling van de tumoren beter in beeld kunnen worden gebracht.

3. Promotie: Schadelijke eiwitten ontmaskerd

   Op 7 oktober 2011 promoveert Sandra Mulder bij het VUmc Alzheimercentrum op onderzoek naar eiwitten die een rol spelen bij de oorzaak van de ziekte van Alzheimer.

4. Promotie: Makkelijker lopen met nieuwe verende spalk

   Bij veel patiënten met een chronisch neurologische aandoening zoals multiple sclerose of een herseninfarct kost lopen veel energie. Sinds kort is er een nieuw type verende spalk van carbonvezels, die het lopen vergemakkelijkt.

5. Promotie: Meten = weten: verbeterde vragenlijst voor dementiepatiënten

   Omdat bestaande vragenlijsten verouderd bleken, ontwikkelde Sietske Sikkes een nieuwe, de Amsterdam IADL vragenlijst®, om problemen in het dagelijks functioneren al in een vroeg stadium te kunnen detecteren.

6. Promotie: Toediening prebiotica vermindert infecties bij te vroeg geboren kinderen

   Te vroeg geboren kinderen lopen een grotere kans op het krijgen van een (ernstige) infectie. Kinderarts i.o. Ilse Westerbeek deed onderzoek naar het effect van een nieuw mengsel van prebiotica bij te vroeg geboren kinderen.

7. Promotie: Bewegingsmeting nu voor iedereen bereikbaar

   Voor revalidatie van patiënten met bewegingsstoornissen is het precies meten van beweging erg belangrijk. Een bewegingslaboratorium is echter niet altijd in de buurt.

september 2011

1. Promotie: Botverlies bij Crohn-patiënten

   Patiënten met de ziekte van Crohn, een ontstekingsziekte van het maag- en darmstelsel, hebben een verhoogd risico op osteoporose en daardoor meer kans op fracturen. Angela Oostlander promoveert op 8 september op osteoporoseproblematiek bij patiënten met de ziekte van Crohn.

2. Promotie: Verrassende resultaten nieuw diabetesmedicijn exenatide

   De behandeling met een nieuw medicijn exenatide levert verrassende resultaten. Arts-onderzoeker en klinisch geneticus in opleiding Mathijs Bunck promoveert hierop op 9 september.

3. Promotie: Nieuw geneesmiddel suikerziekte leidt ook tot gewichtsvermindering

   Er is bij patiënten met diabetes type 2 een grote behoefte aan veilige behandelmethoden die gepaard gaan met gewichtsvermindering. Mark Fineman beschrijft de ontwikkeling en werkingsmechanisme van het nieuwe geneesmiddel exenatide. Hij promoveert op 9 september bij VUmc.

4. Symposium on the occasion of the thesis ceremonies of M.C.M. Bunck and M.S. Fineman

   Prof. Steven Kahn: Islet amyloid and beta-cell stress Prof. Ralph DeFronzo: Prevention of T2DM, can it be achieved?

5. Promotie: F.E. Henken, ‘Essential molecular mechanisms contributing to HPV-mediated transformation’

   Hoe kunnen we het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker - het uitstrijkje - verbeteren? En welke moleculaire veranderingen dragen bij aan het ontstaan van baarmoederhalskanker? Dit zijn enkele onderzoeksvragen uit het proefschrift van Floor Henken.

6. Afscheid: prof.dr. T.J.F. Savelkoul, ‘Academische patiëntenzorg essentieel in het zorgcontinuüm’

   Op 15 september gaat prof.dr. Jean Savelkoul, vice-voorzitter van VUmc, met pensioen. Ter gelegenheid daarvan is er een symposium over acute zorg, en spreekt hij aansluitend zijn afscheidsrede uit.

7. Promotie: Schizofrenie komt ook frequent voor bij ouderen

   Ouderen zijn de snelst groeiende groep van alle mensen met schizofrenie. Psychiater Paul David Meesters bestudeerde het functioneren van 131 zestigplussers met schizofrenie. Hij promoveert op 15 september.

8. Promotie: Navigatie functie hersenen ontleed

   Neurowetenschapper Cathrin Canto deed onderzoek naar de anatomische en fysiologische eigenschappen van hersencellen in de entorhinale cortex (EC). Op langere termijn kan dit onderzoek patiënten met geheugenproblemen helpen.

9. Promotie: Kunsthuid en negatieve druktherapie geven beste resultaat bij brandwonden

   De behandeling van brandwonden met een kunstlederhuid in combinatie met negatieve druktherapie zorgt voor een soepeler litteken. Dit concludeert onderzoekster Monica Bloemen-Boot. Zij promoveert 21 september bij VUmc.

10. Promotie: Basis voor gewichtsproblemen al op jonge leeftijd gelegd

    De groei van het gewicht naar lengte tussen het 2e en 6e levensjaar is een sterkere voorspeller voor overgewicht dan de groei in andere leeftijdsintervallen. Dit concludeert Marlou de Kroon in haar onderzoek waarop ze op 21 september promoveert.

11. Promotie: Kijkoperaties bij slokdarmkanker

    Voor zijn promotieonderzoek bestudeerde chirurg-in-opleiding Surya Biere de voor- en nadelen van minimaal invasieve resectie (kijkoperatie) voor slokdarmkanker, het oesofaguscarcinoom. Hij promoveert op 21 september.

12. Promotie: Twee kapiteins in de operatiekamer

    Voor de operatie van een patiënt onder narcose zijn 2 medisch specialisten verantwoordelijk, de chirurg en de anesthesist. Pöll concludeert dat de verkokering van zorg niet altijd heeft bestaan en dat daar goede redenen voor waren. Hij promoveert op 22 september bij VUmc.

13. Oratie: Als de Zwangere Ziek wordt. Pleidooi voor integrale verloskundige zorg

    Prof.dr. Christianne de Groot, afdelingshoofd verloskunde bij VUmc, spreekt op 26 september haar inaugurele rede uit. Zij pleit hierin voor integrale verloskundige zorg in Nederland.

14. Promotie: Verbetering weefselvorming met lichaamseigen materiaal stap dichterbij

    Uit onderzoek van Ester Weijers blijkt dat de vorming van nieuwe bloedvaten bij Tissue Engineering kan worden beïnvloed door het gebruik van specifieke vormen van het stollingseiwit Fibrine.

juli 2011

1. Stereotactische radiotherapie bij longkanker leidt tot minder sterfte dan een operatie

   Longkankerpatiënten met een zeer slechte longfunctie, die een 10% risico op overlijden hebben na een operatie, kunnen veilig worden behandeld met stereotactische radiotherapie. Dat is een van de conclusies van David Palma, die 1 juli promoveert.

2. Eerste doctorstitel voor Nepalese oogarts

   Suman Shumsher Thapa, de eerste Nepalese oogarts die een doctorstitel behaalt, onderzocht het voorkomen van glaucoom in het district Bhaktapur in Nepal.

3. Diabetes beïnvloedt hart en leverstofwisseling

   Patiënten met diabetes type 2 hebben een veranderde stofwisseling van hart en lever. Ook de pompfunctie van het hart is anders. Aldus internist in opleiding Luuk-jon Rijzewijk die 4 juli promoveert.

4. Darmkankerscreening vereist meer MDL-artsen

   Vanaf 2013 wordt het bevolkingsonderzoek naar darmkanker stapsgewijs ingevoerd. Uit het onderzoek van Jochim Terhaar sive Droste blijkt dat er, zeker de eerste jaren, MDL-artsen bij zullen moeten komen om alle extra coloscopiën uit te voeren.

5. RAS-blokkers werkzaam tegen hoge bloeddruk én diabetes

   Bloeddrukverlagende middelen die werken via blokkade van het renine-angiotensine systeem (RAS-blokkers) kunnen het ontstaan van type 2 diabetes uitstellen. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Nynke van der Zijl. Ze promoveert op 6 juli aan VUmc.

6. Betere behandeling brandwonden

   Nieuwe technieken voor de behandeling van brandwonden leveren goede resultaten. Plastisch chirurg in opleiding Pauline Verhaegen onderzocht reconstructieve technieken bij brandwonden waarbij vooral gebruik wordt gemaakt van de omliggende gezonde huid. Zij promoveert 8 juli.

7. Bloedstollende factoren

   In zijn promotieonderzoek onderzocht aio Thomas Cramer het mechanisme dat ervoor zorgt dat een bloedprop tijdens het stollingsproces niet te groot wordt. Door dit te onderzoeken kunnen patiënten bij wie de bloedstolling defect is mogelijk beter behandeld worden.

juni 2011

1. Kennis over genetische aanleg voor diabetes of hart- en vaatziekten leidt niet tot fatalisme

   Sociaal psycholoog Liesbeth Claassen onderzocht hoe mensen hun risico op diabetes en hart- en vaatziekten ervaren en er mee omgaan.

2. Moedervlekcel onderdrukt zelf huidkanker

   Een celdelingstop in de cellen van moedervlekken speelt een belangrijke rol bij het onderdrukken van huidkanker in het menselijk lichaam.

3. Participatieve ergonomie niet effectief bij preventie van nek- en lage rugpijn

   Participatieve ergonomie (PE) blijkt niet effectief te zijn op het verminderen van de fysieke en psychosociale werkbelasting.

4. Promotie Sander Idema: Verkoudheidsvirussen tegen hersenkanker

   In zijn promotieonderzoek bekijkt Sander Idema het gebruik van genetisch gemodificeerde verkoudheidsvirussen bij de behandeling van het hersenkanker.

5. Nieuwe behandelmethoden helpen chronisch depressieve patiënt weer op de been

   Chronisch depressieve patiënten kunnen veel baat hebben bij twee relatief nieuwe behandelmethoden, Cognitive Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP) en Internet-based Computerized Cognitive Behaviour Therapy (CCBT).