Betrokken en zorgvuldig - Kennis maakt ons beter

Emotionele verwerking

Emotionele verwerking
Wij zijn Jozefine en Francine, medisch maatschappelijk werkers voor het VUmc Cancer Center Amsterdam. Wij hebben jarenlange ervaring in het begeleiden van patiënten met kanker en hun naasten. Als u de diagnose kanker krijgt, start een complex proces op zowel medisch, emotioneel, maatschappelijk als praktisch gebied. Niet alleen voor de patiënt maar ook voor zijn of haar omgeving. Ieder traject is uniek, geen patiënt is hetzelfde. Maar toch zien we dat veel patiënten min of meer hetzelfde proces doormaken.

Patiënten kunnen soms vastlopen in het proces van verwerking. Dit kan ook een negatief effect hebben op de medische behandeling. Medisch maatschappelijk werkers kunnen hier een belangrijke rol in spelen. Mensen vinden het vaak al fijn om te horen dat hun gevoelens 'normaal' zijn en dat veel mensen met kanker diezelfde gevoelens hebben. We leggen uit hoe het proces van rouwverwerking verloopt, zodat de patiënt zijn of haar gevoelens en gedrag kan herkennen. De erkenning voor hun gevoel hiervoor kan soms al genoeg zijn om zonder professionele hulp weer verder te gaan.

Wij hebben voor u een aantal adviezen samengesteld, die kunnen helpen met het omgaan met de ziekte kanker. Maar ook voor mensen die kanker hebben gehad en moeite hebben om de draad weer op te pakken.

Emotioneel verwerkingsproces bij kanker
Ieder proces is anders. Over het algemeen is onze ervaring dat als een patiënt de diagnose kanker te horen krijgt, de boodschap niet gelijk binnenkomt. Het kan enige weken duren voordat de patiënt de impact van de ziekte en de behandeling beseft. De behandeling gaat vaak al sneller van start, dan de verwerking van het nieuws.

Tijdens de eerste fase komt alle informatie die een patiënt te horen krijgt maar met mate binnen. De patiënt beleeft alle gebeurtenissen in een roes. Ineens staat het leven van de patiënt op z'n kop en moeten er ook allerlei praktische zaken geregeld worden. In deze periode moet de patiënt de diagnose laten landen maar ook een plan van aanpak maken voor de nabije toekomst. De patiënt gaat in de overlevingsstand. Wij adviseren, zeker in het begin, altijd iemand mee te nemen naar medische afspraken. Twee mensen horen meer dan een.
 
In de volgende fase herpakt de patiënt zich weer (enigszins). In deze fase kijkt de patiënt wat hij of zij nodig heeft om in de nieuwe situatie te kunnen functioneren. Nu start pas de verwerking. Onze ervaring is dat iedereen een andere manier heeft om het verdriet te verwerken. Praten, lichaamsbeweging, sporten, schrijven in een dagboek of creatieve activiteiten zoals schilderen. Deze activiteiten kunnen het proces van verwerking ondersteunen. Belangrijk is wel om het te verwerken, maar pas als de patiënt hier klaar voor is. Als een patiënt hierin vastloopt is het goed om professionele hulp in te schakelen. VUmc Cancer Center Amsterdam biedt psychosociale hulp waar patiënten en hun naasten gebruik van kunnen maken.

Verwerking door de omgeving van de patiënt
Na de behandeling komt de patiënt en de naaste omgeving vaak in rustiger vaarwater. De patiënt gaat de gebeurtenissen echt verwerken en gaat na een intensieve periode weer naar huis.

Belangrijk is om te beseffen dat het proces van de patiënt en het proces van de omgeving niet altijd gelijk loopt. Dit kan gevolgen hebben voor de relatie en soms spanningen oproepen. Ook hiervoor kan professionele hulp ingeroepen worden via ons centrum.

Voor de partner of kinderen (of andere naasten) verloopt het verwerkingsproces dus vaak anders. Ook als partner moet je een manier vinden om met de nieuwe situatie om te gaan. Hoe regel je het op het werk, met de kinderen en/of het huishouden? Wie kan er praktische of emotionele ondersteuning bieden? Hoe gaat u om met alle geïnteresseerde mensen uit uw omgeving die bellen, appen of op bezoek willen komen? Zowel de patiënt als de naaste gaat op zoek naar een nieuw evenwicht om overeind te blijven in een moeilijke situatie.

Lees meer over praktische adviezen bij de verwerking.

printen