Betrokken en zorgvuldig - Kennis maakt ons beter

Larynxtumor

Tumor van het strottenhoofd

Algemene informatie over strottenhoofdkanker

Wat is het strottenhoofd (larynx)?
Het strottenhoofd ligt laag onder in de keelholte en vormt de toegangsweg tot de luchtpijp en longen. De stembanden bevinden zich in het strottenhoofd (larynx).

 

Wat is de oorzaak van strottenhoofdkanker?
In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 700 mensen strottenhoofdkanker vastgesteld. Meestal bij mannen in de leeftijdsgroep 50-70 jaar, alhoewel er de laatste jaren een duidelijke toename bij vrouwen wordt gezien. Er is bij dit type kanker een sterke relatie met roken en alcoholgebruik. Strottenhoofdtumoren gaan uit van het slijmvlies van het strottenhoofd.

Welke klachten horen bij strottenhoofdkanker?
De klachten die mensen met strottenhoofdkanker vaak hebben zijn divers:
- heesheid (langer dan 6 weken bestaand)
- stemveranderingen
- slikklachten, gevoel van brok in de keel wat niet overgaat.
- uitstralende pijn naar het oor
- veranderde, overmatige slijmproductie
- verslikken (zeer regelmatig terwijl dat vroeger geen probleem was)
- benauwdheid en kortademigheid
- sterk gewichtsverlies
- vergrote, vaak pijnloze zwelling (klier) in de hals

Onderzoek en diagnostiek bij strottenhoofdkanker

Na het eerste gesprek met de arts-assistent of de specialist zal op de polikliniek ook onderzoek worden gedaan waarbij de grootte en uitbreiding van de tumor wordt bekeken.
Aan aanvullende onderzoeken kan het volgende worden afgesproken:
- röntgenfoto van de longen (X-thorax)
bloedonderzoek
CT - of MRI-scan van het strottenhoofd.
echografie van de hals met daarbij eventueel punctie van vergrote halsklieren
- onderzoek naar uitzaaiingen buiten het hoofd-halsgebied (PET-CT -scan)
- foto van de kaak en tanden (orthopantomogram: OPT)
- onderzoek onder narcose (panendoscopie , laryngobronchoscopie of microlaryngoscopie) waarbij de tumoruitbreiding kan worden beoordeeld. Meestal wordt hierbij een stukje weefsel (biopt) afgenomen. Ook wordt er gekeken of er geen eventuele andere afwijkingen of tumoren in het hoofd-halsgebied aanwezig zijn .

Behandeling bij strottenhoofdkanker

Steeds zal de gekozen behandeling toegespitst zijn op uw persoonlijke situatie.
De grootte en uitbreiding van de tumor en eventuele lymfklieruitzaaiingen zijn hierbij van belang.

Kleinere strottenhoofdtumoren zullen doorgaans met laserchirurgie of met bestraling (radiotherapie) worden behandeld.
Grotere strottenhoofdtumoren moeten vaak met een combinatie van medicijnen en bestraling (chemo- en radiotherapie) of met een operatie behandeld worden.
Er wordt steeds gestreefd naar behoud van het strottenhoofd en de daarin gelegen stembanden, maar het kan zo zijn dat operatieve behandeling (laryngectomie) met aanvullende (chemo)-radiotherapie noodzakelijk is.

Bij de voorgestelde behandeling wordt steeds het al dan niet aanwezig zijn van lymfklieruitzaaiingen in de hals meegewogen en kan het noodzakelijk zijn lymfklieren in de hals operatief te verwijderen (halsklierdissectie) of te bestralen.

Soms is het zo dat er geen genezing meer mogelijk is omdat de tumor te uitgebreid is of dat er tumoruitzaaiingen zijn in de rest van het lichaam. In deze gevallen is de (palliatieve) behandeling bedoeld om eventuele pijnklachten en andere ongemakken te bestrijden door de tumor terug te dringen en groei zo lang mogelijk tegen te gaan.

Nazorg

Tijdens en na de behandeling staat u steeds onder controle van uw behandelend arts. Er kunnen beperkingen door de tumor zelf maar ook door de behandeling optreden. Er wordt altijd geprobeerd om dit zoveel mogelijk te voorkomen.
Als er toch klachten optreden kunt u begeleiding krijgen om er wat aan te doen.
Denkt u hierbij aan:
- droge slijmvliezen als bijwerking van de radiotherapie waarvoor begeleiding / hulp van de mondhygiëniste  nodig is
- slikklachten, problemen met kauwen of praten waarvoor logopedische (tijdelijke) begeleiding nodig is
- De gevolgen van een verwijdering van het strottenhoofd (laryngectomie) :
       * logopedie voor spraakrevalidatie als het strottenhoofd verwijderd is
       * oedeem, pijn of functiebeperkingen van de hals en schouders waarvoor (tijdelijk) fysiotherapie  nodig is
- andere lichamelijke, psychische of sociale gevolgen (zoals slecht slapen, veel piekeren, sombere stemming, relatieproblemen, financiële problemen, problemen op het werk) waarvoor (tijdelijke) begeleiding  door een gespecialiseerde verpleegkundige, maatschappelijk werker of psycholoog nodig is. Elke donderdag is er op de poli een gespecialiseerde verpleegkundige aanwezig waar u met vragen terecht kunt.
- Uiteraard wordt u tijdens het hele behandeltraject bijgestaan en begeleid, ook door, indien u dat wenst, hiertoe getrainde ervaringsdeskundigen (lotgenoten).
 

Aanvullende informatie

Wetenschappelijk onderzoek
Op www.samenlevenmetkanker.nl vindt u informatie over het wetenschappelijk onderzoek op het gebied van kwaliteit van leven.

 

Dr. S.E.J. Eerenstein

printen