Betrokken en zorgvuldig - Kennis maakt ons beter

Zwaartepunt

Wervelkolomchirurgie

De afdeling Orthopedie van het VUmc heeft als een van de zwaartepunten wervelkolomchirurgie. Hierbij ligt de nadruk op topreferente functies op het gebied van: Wervelfracturen, Osteoporotische inzakkingsfracturen, Tumoren en infecties , Deformiteiten & Scoliose en Degeneratieve aandoeningen

Wervelfracturen

Schematische weergave wervelfractuur De afdeling orthopedie in het VUmc neemt voor 20% deel aan de zorg voor traumatologische patiënten, dat wil zeggen patiënten die een ongeval hebben meegemaakt in de breedste zin des woords. Daar zijn ook patiënten bij met een wervelfractuur , dat wil zeggen een breuk of letsel van de wervelkolom. Er zijn aanwijzingen dat de incidentie van traumatische wervelkolom letsels in de wereld toeneemt. Uiteraard geldt dit voor de spontane osteoporotische wervelfracturen maar door de stijging van deelnemers aan gemotoriseerd verkeer, uitdagende buitensportactiviteiten en toenemend aantal actieve ouderen ontstaan meer traumatische letsels aan de wervelkolom. Er zijn twee pieken te onderscheiden in incidentie patronen: de jonge mannelijke bevolking en de oudere vrouwelijke bevolking.

Hoewel het minder frequent voorkomt dan de letsels van het perifere skelet, hebben wervelkolomletsels de minst gunstige prognose wat functionele uitkomst en terugkeer in de maatschappij betreft in vergelijking met andere traumatische letsels. Vooral het feit dat het in de meeste gevallen om een relatief jonge patiënten gaat maakt de impact van een wervelletsel op de maatschappij groot wat betreft kostenaspect en verlies aan arbeidscapaciteit. Dit kostenaspect van verlies aan arbeidscapaciteit is in eerdere onderzoeken weinig aan bod gekomen.

A Wervelfractuur
B Geopereerde fractuur met schroeven en cement Op de Spoedeisende hulp worden patiënten met een mogelijk wervelletsel opgevangen en geïmmobiliseerd en vervolgens worden röntgen foto's, CT of MRI scans gemaakt. Afhankelijk van de ernst van de fractuur wordt besloten of dit conservatief behandeld kan worden met bijvoorbeeld een brace, corset of zelfs niets. Mocht het letsel ernstiger zijn dan wordt de patiënt geopereerd Staven en Schroeven waarbij de wervels vaak worden vastgezet met staven en schroeven vanuit de achterkant. Indien er sprake is van neurologische uitval bij een wervelfractuur wordt de operatie vaak verricht samen met een neurochirurg. Belangrijk bij een operatie is dat patiënten daarna hun rug weer volledig kunnen belasten en dat er geen standsafwijkingen optreden op latere termijn.

Bij bepaalde wervelfracturen kunnen tegenwoordig ook minimaal invasieve technieken gebruikt worden, waarbij de staven en schroeven via kleine incisies ingebracht worden en patiënten minder last hebben van wondpijn en de spieren van de rug ook grotendeels intact blijven.

Osteoporotische inzakkingsfract.

Botvorming is een continu proces van aanmaak en afbraak van bot. Bij osteoporose is deze botstofwisseling in disbalans waarbij de afbraak groter is dan de opbouw ervan. De botdichtheid, en daarmee de stevigheid van het bot, neemt af. Hierdoor kan het wervellichaam verzwakken en spontaan of na een klein trauma inzakken, wat een compressiefractuur van de wervel tot gevolg kan hebben. Dit treedt met name op bij de oudere mens: 40% van de vrouwen en 13% van de mannen krijgt een of meer osteoporotische fracturen na de leeftijd van 50 jaar. Omdat de kans op een fractuur toeneemt met de leeftijd en het aantal ouderen groeit als gevolg van de vergrijzing, vormen osteoporose en de daaraan gerelateerde fracturen een snel groeiend probleem voor de volksgezondheid en een ernstige bedreiging voor de kwaliteit van leven van een grote groep ouderen.
Bij de meerderheid van patiënten zal de ingezakte wervel zich binnen circa 4 tot 8 weken spontaan herstellen en zullen de pijnklachten afnemen. In die periode zullen de (hevige) pijnklachten worden behandeld met pijnstillers. Ook wordt in een aantal gevallen een (gips)korset aangemeten ter pijnstilling en ondersteuning van de rug. 
 

Tumoren en Infecties

Binnen de afdeling orthopedie is de oncologie van de wervelkolom een zwaartepunt. Primaire tumoren worden behandeld met radicale resectie en vervanging van de aangedane wervel en secundaire metastasen worden behandeld met stabilisatie en decompressie van de tumor. Rondom de behandeling vindt intensief samenwerking plaats met de afdeling neurochirurgie, plastische chirurgie, oncologie en (interventie) radiologie. Daarnaast wordt een toenemend aantal topreferente (exotische) infecties van de wervelkolom gezien en multidisciplinair behandeld.

Deformiteiten & Scoliose

De ziekte van Bechterew (Engels: ankylosing spondylitis; AS) is een chronisch inflamatoire aandoening van voornamelijk de sacroiliacale gewrichten en de gehele wervelkolom. Door de ziekte kan een abnormale verkromming en ossificatie van de  wervelkolom ontstaan.  Ondanks behandeling met medicatie kan zich soms een rigide thoracolumbale kyphotische deformiteit (TLKD) ontwikkelen. Dit kan bij deze patiënten tot ernstig lichamelijke en psychische klachten leiden. Patiënten kunnen vaak niet meer comfortabel zitten, staan en liggen. Het grootste probleem is echter dat ze niet meer recht vooruit kunnen kijken.  Operatieve correctie van de wervelkolom is mogelijk om de houding en het gezichtsveld te verbeteren.  Hiervoor wordt een  extenderende osteotomie in de lumbale wervelkolom uitgevoerd.  Hoewel een dergelijke ingreep in de gehele wervelkolom mogelijk is, is een extenderende osteotomie van de lumbale wervelkolom de meest effectieve methode. Menig patiënt is door een lumbale osteotomie klinisch en functioneel verbeterd.
De ernst van de deformiteit en de planning van de meest ideale operatie per individuele patiënt kan worden bepaald met een in het door de afdeling orthopedie van het VUmc ontwikkelde planningsprogramma met behulp van een computer. Dit programma (ASKyphoplan) is gratis te downloaden via de website www.stega.nl onder de extensie research.

Door de goede en intensieve samenwerking met de afdeling revalidatie, zowel in het VUmc als in Heliomare, worden zeer veel patiënten met een neuromusculaire scoliose gezien. Correctie en stabilisering van de scoliose is een complexe behandeling.

Download hier de rapportage van het onderzoek van de scoliosevereniging

Degeneratieve aandoeningen

Met het ouder worden van de patiënten wordt een toenemend aantal patiënten met een degeneratieve scoliose, een zogenaamde  ‘de novo scoliose’ gezien. Correctie van de degeneratieve scoliose, en decompressie vindt in samenwerking met de afdeling neurochirurgie plaats. Daarnaast vindt onderzoek en behandeling plaats op het gebied van discus regeneratie.

printen