Exposure is beste manier om van fobie af te komen

Fearfighters leren naaldenangst te overwinnen

14 augustus 2008

Echte angst voor een injectie, zo panisch dat de hartslag omhoog gaat, het zweet ze uitbreekt, ze duizelig worden of zelfs flauwvallen. Het overkomt mensen met een naaldenfobie. Voor het televisieprogramma Fearfighters nam SBG-er Yvette van der Pas drie fobiepatiënten mee naar VUmc en leerde ze hun angst te overwinnen.

fearfighters leren naaldenangst te overwinnen Het programma Fearfighters gaat over mensen met een fobie. Deze mensen worden in maximaal drie dagen van hun niet te onderschatten angst afgeholpen. Ongelooflijk maar waar. Yvette van der Pas, psychotherapeut/ gedragstherapeut bij SBG, werkt aan het programma mee. Maar, benadrukt Van der Pas, in drie dagen genezen kan niet, als het zou gaan om mensen met meerdere stoornissen, bijvoorbeeld een fobie in combinatie met een sociale fobie, of met een paniekstoornis. "Mensen met een enkelvoudige fobie voelen ook paniek, maar alléén in die specifieke situatie."
Bij een fobie is de angst dermate groot dat je de situatie uit de weg gaat. Bij een hondenfobie loop je een blokje om, bij vliegangst weiger je te vliegen en bij naaldenfobie laat je je dus niet prikken. Om dat laatste, naaldenfobie, gaat de uitzending die is opgenomen in VUmc. De oorzaken van fobieën liggen in een combinatie van aanleg en aangeleerd gedrag. Bij naaldenfobie lijkt er sprake te zijn van een meer dan gemiddelde genetische kwetsbaarheid, legt Van der Pas uit. "Het komt bij 60 procent van de familieleden voor, dat is drie tot zes keer meer dan bij andere fobieën."

Niet ontspannen
Naaldenfobie, ook wel bloedfobie genoemd, heeft nog een ander belangrijk onderscheidend kenmerk. "Waar ontspannen kan helpen bij andere fobieën, geldt dat niet bij naaldenfobie. Bij een naaldenfobie is iemand bang om flauw te vallen en dat gebeurt ook regelmatig. Dat heeft met de bloeddruk te maken: door angst stijgt de bloeddruk. Maar bij een bloedfobie daalt die juist." Het devies: "Het aanspannen van de spieren, behalve van de arm waarin geprikt gaat worden. Van der Pas moest de verpleegkundigen voor de uitzending dan ook vragen om niet te zeggen: "Ga maar rustig liggen en ontspan je."

Piekervaring
Exposure is de aanbevolen manier om mensen van een fobie af te helpen. Belangrijk is dat de persoon in confrontatie met zijn angstopwekkende situatie, die angst ervaart tot een soort piekervaring en vervolgens in die situatie de angst voelt afnemen. Hoe zijn de mensen in de uitzending van 8 augustus van hun fobie afgeholpen? Van der Pas: "Eerst kijken naar hoe iemand anders wordt geprikt. Dan jezelf met het kleinste naaldje injecteren, daarna bloed afnemen en als klap op de vuurpeil aan een infuus liggen."
Het proces gaat wat sneller dan in de normale praktijk, beaamt Van der Pas. Beklijft de genezing niettemin? "Ja, en blijven oefenen is het devies, niet de situatie opnieuw gaan vermijden. Dan blijkt na vier jaar 90 procent van de mensen nog altijd fobievrij."

Het programma over naaldenfobie werd uitgezonden op 8 augustus. Deze afleveringen is te bekijken op: www.eo.nl/fearfighters .

Ellen Kleverlaan

bron: Tracer

printen