Valeriussymposium 2021 'Transities in de ouderenpsychiatrie'

Het online Valeriussymposium wordt georganiseerd door GGZ inGeest en de vakgroep Psychiatrie van het VUmc. Het is in Nederland uitgegroeid tot een toonaangevend symposium op het gebied van de psychiatrie.

Psychische aandoeningen ontstaan vaak al in de vroege volwassenheid. Bij het ouder worden komt daar een toenemende somatische en cognitieve comorbiditeit bij. Psychiatrische stoornissen die pas op latere leeftijd manifest worden presenteren zich al veel eerder met deze aspecifieke verschijnselen en hebben dan een brede differentiaaldiagnose. Dit behoort weliswaar tot het terrein van ouderenpsychiatrie, maar door deze pluriforme aanloop bevinden zich veel patiënten zich geruime tijd op de transitie van volwassenen- naar ouderenpsychiatrie. Een scherpe grens is niet te trekken, wat een goede samenwerking tussen de expertisegebieden inspirerend en onontbeerlijk maakt.

Het Valeriussymposium vindt dit jaar voor het laatst in de huidige vorm plaats. Vanaf 2021 organiseren de vakgroepen Psychiatrie van het Amsterdam UMC, locaties VUmc en AMC, gezamelijk een symposium.

.

Datum

Donderdag 4 februari 2021

Locatie

Online

Doelgroep

Dit symposium is bestemd voor psychiaters, psychologen, medisch specialisten, psychotherapeuten, verpleegkundigen, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen.

Kosten

• medisch specialisten: € 140,-;

• overigen (zoals AIOS, AGNIOS, studenten, verpleegkundigen, paramedici, psychologen, psychotherapeuten): € 70,-.

Accreditatie

Accreditatie is aangevraagd bij:

  • NVVP: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
  • Verenso ABC cluster 1: AccreditatieBureau Cluster 1 (Huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde en artsen voor verstandelijk gehandicapten) (ABC1)
  • Accreditatiebureau Kwaliteitsregister V&V en Register Zorgprofessionals (hebben we instellingsaccreditatie, geen kosten)
  • Accreditatiebureau Verpleegkundig Specialisten Register
  • Accreditatiebureau – FGzPt

Organisatie

Patricia de Waal en Christel Sluis, Events Center
Email: events@vumc.nl

Programma

09.30 - 09.45 Digitale inloop
09.45 - 10.00 Opening door Ralph Kupka en welkomstwoord door Aartjan Beekman
Ronde 1: Cognitie
10.00 - 10.20 Chronische Traumatische Encefalopathie (CTE): neurodegeneratie door hoofdtrauma (Jort Vijverberg)
10.20 - 10.30 Pecha Kucha: Het ouder wordende bipolaire brein, versnelde of vervroegde veroudering? (Tanja Su)
10.30 - 10.50 Welke subjectieve cognitieve klachten voorspellen cognitieve achteruitgang? (Sander Verfaillie)
10.50 - 11.05 Debat
11.05 - 11.20 Korte pauze
Ronde 2: Neurostimulatie
11.20 - 11.40 Oud, ouder, best. ECT op oudere leeftijd (Pascal Sienaert)
11.40 - 11.50 Pecha Kucha: Het beloop na ECT bij ernstige depressie op late leeftijd (Margot Wagenmakers)
11.50 - 12.10 Transcraniële Magnetische Stimulatie, de missing link?? (Eric van Exel)
12.10 - 12.25 Debat
12.20 - 13.25 Lunch
Ronde 3: Somatiek
13.25 - 13.45 Oudste ouderen de 9e levensfase en de rol van somatiek (Didi Rhebergen)
13.45 - 13.55 Pecha Kucha: Het samenspel tussen depressieve symptomen, hart- en vaatziekte en eenzaamheid bij Nederlandse ouderen (Lisa van Zutphen)
13.55 - 14.15 Frailty, kern van de ouderenpsychiatrie (Richard Oude Voshaar)
14.15 - 14.30 Debat
14.30 - 14.45 Pauze
Ronde 4: Behandeling en beloop
14.45 - 15.05 Veroudering in de psychiatrie (Annemiek Dols)
15.05 - 15.15 Pecha Kucha: Stageren van bipolaire stoornissen (Afra van der Markt)
15.15 - 15.35 Sleeping for ages (Mardien Oudega)
15.35 - 15.50 Debat
15.50 - 16.00 Afsluiting door de voorzitter

Klik hier om het programma te downloaden.

Pascal Sienaert
ECT op oudere leeftijd

Electroconvulsietherapie (ECT) is een sterke en goed verdragen behandeling voor ernstige psychiatrische stoornissen. Een belangrijke vraag is welke patiënten het best zullen reageren op deze behandeling. Naast het voorkomen van psychotische symptomen, en psychomotorische symptomen is ook een hogere leeftijd een voorspeller van een gunstiger resultaat. Het blijft tot op vandaag grotendeels onduidelijk waarom dat zo is…

Klik hier om het CV te bekijken van Pascal Sienaert.

Annemiek Dols
Veroudering in de psychiatrie

Ouder worden kan gepaard gaan met cognitieve klachten en lichamelijke ziektes. Bij psychiatrische patiënten lijkt deze veroudering eerder en versneld in te zetten. In ons onderzoek worden patiënten met een bipolaire stoornis vanaf 50 jaar vervolgd en vergeleken met relevante andere groepen zoals oudere patiënten met schizofrenie of een unipolaire depressie maar ook met gezonde ouderen. Voor een optimale uitkomst van ouder wordende psychiatrische patiënten is screening en preventie van risicofactoren voor veroudering essentieel. en deze zouden vanaf middelbare leeftijd aangeboden moeten worden. Meer bewegen, stoppen met roken, minderen met alcohol, verbeteren van slaap zouden dan ook meer geïntegreerd moeten worden in het behandelaanbod voor de ouder wordende psychiatrische patiënt.

Klik hier om het CV te bekijken van Annemiek Dols.

Richard Oude Voshaar
Frailty, kern van de ouderenpsychiatrie

In de klinische geriatrie is frailty een kernbegrip om ouderen met een verhoogd risico op negatieve gezondheidseffecten te identificeren. Frailty is feitelijk een marker voor de biologische leeftijd van een persoon. Onderkenning van frailty en zo nodig aanpassing van behandeling zou de gezondheid van ouderen ten goede komen. Hoewel bekend is dat psychiatrische stoornissen gepaard gaan met een verkorte levensduur, versnelde biologische veroudering en een diversiteit aan somatische complicaties, wordt het frailty concept nauwelijks toegepast in de GGZ. In mijn presentatie laat ik de relevantie van frailty voor de (ouderen)psychiatrie zien.

Mardien Oudega
Slapend oud worden

Bij veel oudere psychiatrische patiënten verslechtert het slapen aanzienlijk met ernstige gevolgen voor de kwaliteit van leven, het cognitief functioneren en toename van metabole en cardiovasculaire afwijkingen. De insomnia stoornis wordt bij oudere psychiatrische patiënten ten onrechte behandeld met slaap of z-medicatie, met ernstige bijwerkingen als gevolg. De behandeling van slaapstoornissen bij oudere psychiatrische patiënten verdient meer aandacht in de klinische praktijk. Cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-I) is de eerste keus behandeling bij volwassenen met een insomnia stoornis. Onderzoek naar de effectiviteit van CGT-I bij ouderen met verschillende psychiatrische stoornissen en een insomnia stoornis is gewenst. Uit onze groeps CGT-I pilot studie bij ouderen blijkt dat comorbide insomnie in remissie treedt, slaapmedicatie wordt gestaakt en depressieve symptomen afnemen na deze interventie. Patiënten zijn zeer tevreden. Het aantonen van effectiviteit in een multicenter RCT is een logische volgende stap.

Klik hier om het CV van Mardien Oudega te bekijken.

Margot Wagenmakers

Pecha Kucha over het beloop na ECT bij ernstige depressie op late leeftijd

Electroconvulsieve therapie is zeer effectief bij ouderen met een ernstige depressie, hetgeen te zien is aan de hoge remissie waarden. Echter, er is minder onderzoek gedaan naar de lange termijn effecten van de behandeling. Welke patiënten laten bijvoorbeeld vaker (of juist minder vaak) een terugval zien? Hoe gaat het eigenlijk met het cognitief functioneren? En hebben structurele afwijkingen in de hersenen een invloed op de cognitieve bijwerkingen tijdens en na de behandeling? Hierover vertel ik u graag meer tijdens mijn pecha kucha op het Valeriussymposium. 

Klik hier om het CV te bekijken van Margot Wagenmakers.

Jort Vijverberg
Chronische Traumatische Encefalopathie (CTE): neurodegeneratie door hoofdtrauma

Chronische traumatische encefalopathie (CTE) is een hersenaandoening die wordt veroorzaakt door recidiverend hoofdtrauma zoals bij gevechtsporten, American Football, rugby en mogelijk ook voetbal, maar ook bij militairen of mishandeling. Mensen met CTE kunnen klachten hebben van cognitie, gedrag of stemming. Tot nu toe kan de diagnose CTE alleen gesteld worden na de dood met hersenweefselonderzoek, maar nog niet tijdens leven.

Eric van Exel
Transcraniele Magnetische Stimulatie, de missing link??

Bij niet kwetsbare patiënten met een unipolaire depressie is bewezen dat Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS) effectief is. Bij 40% van de patiënten die niet reageerde op twee of meer medicamenteuze behandelingen gaat TMS gepaard met een aanzienlijke vermindering van de depressieve klachten. Tijdens deze presentatie bespreken we of TMS een effectieve behandeling  is  bij kwetsbare patiënten die onvoldoende baat hebben na twee medicamenteuze behandelingen. 

Afra van der Markt
Stageren van bipolaire stoornissen

De bipolaire stoornis kent veel variatie in het beloop, variërend van een eenmalige manie tot aan een chronisch beloop of rapid cycling. Stageringsmodellen kunnen helpen deze verschillen beter te begrijpen, door het beloop te ordenen in stadia. Er zijn op dit moment verschillende theoretische stageringsmodellen ontwikkeld die nog onvoldoende getest zijn om in de klinische praktijk toe te passen. In mijn presentatie zal ik verder ingaan op deze theoretische modellen en de voordelen van stagering in het algemeen.    

Klik hier om het CV te bekijken van Afra van der Markt.

Didi Rhebergen
Oudste Ouderen: 9e levensfase en de rol van somatiek

In deze presentatie zal aan de hand van de levensstadia van Erikson gekeken worden naar de laatste levensfase, waarin de oudste ouderen geconfronteerd worden met ouderdom en met de eindigheid van het leven. Deze levensfase kenmerkt zich door unieke uitdagingen, hetgeen Joan Serson Erikson deed besluiten een 9e levensfase aan het model van Erikson toe te voegen. Vanuit dit perspectief, wordt in deze presentatie gekeken welke rol psychopathologie heeft in deze 9e levensfase. In het bijzonder wordt stilgestaan bij de interactie tussen psychopathologie en somatiek.

Lisa van Zutphen
Het samenspel tussen depressieve symptomen, hart- en vaatziekte en eenzaamheid bij Nederlandse ouderen

Hoe gezond wij ons voelen, wordt bepaald door ons functioneren op verschillende domeinen, zoals het lichamelijke, psychische en sociale domein. Veroudering uit zich vaak in een achteruitgang in functioneren op meerdere gezondheidsdomeinen. Het is dan ook mogelijk dat de verschillende gezondheidsdomeinen elkaar beïnvloeden.
Onder Nederlandse ouderen komen depressieve symptomen (psychisch domein), hart- en vaatziekte (lichamelijke domein) en eenzaamheid (sociale domein) veel voor. Deze pecha kucha gaat over hoe depressieve symptomen, hart- en vaatziekte en eenzaamheid op elkaar inwerken op latere leeftijd, en wat dat betekent voor de zorg die wij leveren. Om dit te bestuderen, is data gebruikt van de Longitudinal Aging Study Amsterdam, een langlopende studie naar veroudering onder Nederlandse ouderen uit de algemene populatie. 

Klik hier om het CV te bekijken van Lisa van Zutphen.

Sander Verfaillie
Welke subjectieve cognitieve klachten voorspellen een cognitieve achteruitgang?

Subjectieve cognitieve klachten komen frequent voor bij mensen ouder van 50, maar het hebben van klachten met normale cognitie geven ook een sterk verhoogd risico op de ontwikkeling van Alzheimer dementie. Het type cognitieve klachten en biomarkers kunnen helpen om mensen met een verhoogd risico te identificeren, maar ook om het ontstaan van de ziekte van Alzheimer beter te begrijpen. Een belangrijke vraag in huidig onderzoek blijft; welke subjectieve cognitieve klachten en biomarkers voorspellen een cognitieve achteruitgang?

Klik hier om het CV te bekijken van Sander Verfaillie.

Tanja Su
Het ouder wordende bipolaire brein, versnelde of vervroegde veroudering?

Het aantal oudere volwassenen met een bipolaire stoornis neemt toe mede door de toegenomen levensverwachting. 1 op de 4 patiënten in behandeling voor een bipolaire stoornis is 60 jaar en ouder. Het is daarom van belang het effect van veroudering op het cognitief functioneren, lichamelijke gezondheid en beloop van de bipolaire stoornis bij oudere volwassenen te onderzoeken. Uit het DOBi-cohort onderzoek blijkt dat mensen met een bipolaire stoornis een hoger risico hebben op bepaalde ouderdomsziekten, daarbij worden er ook meer cognitieve problemen gerapporteerd, dan bij leeftijdsgenoten zonder bipolaire stoornis. De vraag is: Wat is het effect van veroudering is op de hersenen?

Inschrijven

Klik hier om te registreren.

Annuleringsvoorwaarden

Annulering van uw registratie dient schriftelijk te geschieden via events@vumc.nl. Bij annulering van uw registratie voor 4 januari 2021 wordt €35,- aan administratiekosten in rekening gebracht. Na genoemde datum, bent u het volledige bedrag verschuldigd.