Gendertransitie derde fase: operaties

Zodra u de (hormonale en) sociale transitie fase heeft doorlopen, en 18 jaar of ouder bent, kan het behandelteam in overleg met u besluiten dat u van start mag gaan met operatiefase. Uiteraard op voorwaarde dat u dat wenst; u kunt natuurlijk ook in transitie zónder aanpassingen via operaties.

Deze fase brengt definitieve veranderingen (met hormonen kunt u nog stoppen, maar een operatieve aanpassing is blijvend). De duur van deze fase is voor iedereen weer anders; het hangt af van het soort en het aantal operaties waar u voor kiest. Tussen de verschillende operaties is voldoende hersteltijd nodig. U blijft in deze fase contact houden met uw psycholoog van het Genderteam.

Chirurgische specialismen

Afhankelijk van uw operatiewens, krijgt u te maken met zorgverleners van verschillende disciplines:

  • Gynaecologie (baarmoeder-, eierstok- en vaginaverwijdering);
  • Plastische chirurgie (borstverwijdering en genitale operaties);
  • Urologie (bij een plasbuisverlenging of plasproblemen);
  • Gelaatschirurgie (operaties aan het aangezicht);
  • KNO (stemverhogende ingreep).

Daarnaast blijft u uw endocrinoloog en psycholoog van het Genderteam nog enkele malen zien.

Wilt u liever elders bij een plastisch chirurg in behandeling? Neemt u dan zelf contact op met deze behandelaar.

De operaties

In de operatiefase kunt u operaties ondergaan voor vermannelijking of vervrouwelijking. Daarbij zijn er meerdere opties mogelijk; samen met uw behandelteam kijkt u wat het best bij uw past. Vooropgesteld: iedereen is anders en maakt weer andere keuzes als het gaat om genderbevestigende operaties. Geen operaties is overigens óók een optie; het gaat erom wat bij u en uw leven past.

Operaties voor vervrouwelijking

Als u operaties wenst voor vervrouwelijking, dan kunt u denken aan een borstvergroting, een genitale operatie, stemoperatie en adamsappelcorrectie. Daarnaast kunt u overwegen om aanpassingen in uw gezicht te doen (gelaatschirurgie).

Hier vindt u meer informatie over de operaties:

  • Vaginaplastiek

Operaties voor vermannelijking

Als u operaties wenst voor vermannelijking, dan kunt u denken aan verwijdering van de borsten (mastectomie), verwijdering van de baarmoeder en de eierstokken, verwijdering van de vagina (colpectomie) en genitale operaties (metaïdoioplastiek of phalloplastiek).

Er is natuurlijk ruimte voor persoonlijke wensen. Zo kunt u er voor kiezen om alleen uw borsten te verwijderen en uw eierstokken en baarmoeder te behouden. Zie de Keuzehulp voor trans mannen.  

Hier vindt u meer informatie over de operaties:

  • Colpectomie
  • Metaïdoioplastiek
  • Phalloplastiek

Na een operatie

Na een operatie komt u nog enkele malen terug voor een controle. Ook krijgt u na een operatie nog een afspraak bij de psycholoog om de operatie te evalueren.

Hormoongebruik na genitale operatie voor vervrouwelijking

Na een orchidectomie of vaginaplastiek kunt u stoppen met de testosteronremmers. Uw bijnieren maken nog wel een kleine hoeveelheid testosteron aan (dat gebeurt bij cis-vrouwen ook); dit kan soms leiden tot milde overbeharing. In dat geval kunt u een lage dosis testosteronremmers gebruiker om dit te onderdrukken. Overleg dit met uw arts.

U blijft na de operatie nog wel oestradiol gebruiken. Dit is noodzakelijk om de vervrouwelijking te onderhouden, maar ook om botontkalking te voorkomen. Om die reden blijft u het in ieder geval gebruiken tot uw 55e levensjaar (leeftijd van overgang bij cis-vrouwen).

Hormoongebruik na de operaties voor vermannelijking

Als uw eierstokken zijn verwijderd moet u de rest van uw leven testosteron gebruiken. Testosteron is noodzakelijk om de lichamelijke veranderingen te onderhouden, maar ook om botontkalking te voorkomen.