De behandeling van schisis: lip-, kaak-, gehemeltespleet

Heeft u kind schisis? Welke behandeling mogelijk is en op welk tijdstip in de ontwikkeling van uw kind, hangt onder meer af van de aard van de schisis.

Voor u en uw kind is het van belang te weten op welk tijdstip een bepaalde behandeling gaat gebeuren. Het schisisteam zal u hierbij begeleiden en zo goed mogelijk al uw vragen beantwoorden.

Voor bepaalde operaties zal uw kind moeten worden opgenomen op de kinderafdeling. Op de kinderafdeling bestaat voor een van de ouders de mogelijkheid om bij uw kind te overnachten. Het kan zijn dat uw kind een dag voor de operatie wordt opgenomen of dat u op de dag van de operatie met uw kind op de afdeling komt.

Er zijn ook operaties die op de dagbehandeling worden uitgevoerd. Dit betekent dat u met uw kind naar het ziekenhuis komt en dat u met uw kind na de operatie, op dezelfde dag weer naar huis gaat. Mocht er een probleem zijn waardoor u en uw kind het ziekenhuis niet kunnen verlaten dan wordt uw kind alsnog opgenomen op de kinderafdeling. Ook dan bestaat de mogelijkheid dat een van de ouders/verzorgers blijft slapen.

Hieronder beschrijven wij in grote lijnen op welke leeftijd verschillende soorten schisis kunnen worden behandeld en welke aanvullende operaties soms nodig zijn.

Behandeling van de lipspleet

Vanaf de leeftijd van drie maanden wordt de lipspleet operatief gesloten. Dit gebeurt door de plastisch chirurg. Soms is het nodig om later een lip- en/of neuscorrectie uit te voeren. Dit kan niet altijd op jonge leeftijd gecorrigeerd worden. De plastisch chirurg en/of KNO-arts kan u hier over informeren.

Behandeling van lip-/kaakspleet

Vanaf de leeftijd van drie maanden wordt de lipspleet operatief gesloten. Zie verder behandeling van de lipspleet.

Tussen het achtste en twaalfde jaar wordt de kaakspleet meestal gesloten en opgevuld met kinbot. Dit is nodig om de aan de spleet grenzende tanden goed te laten doorbreken en ze eventueel te kunnen verplaatsen naar een betere plek (als ze scheef doorbreken). Ook is het aanbrengen van bot in de kaak nodig om de neusvleugel van binnenuit te ondersteunen.
Vaak wordt hiermee al een groot deel van de asymmetrie – als daar sprake van is - van de neus - gecorrigeerd.

Soms is het nodig een kaakcorrectie uit te voeren, als de onder- en bovenkaak niet op een goede manier op elkaar aansluiten. Dit kan niet op jonge leeftijd gecorrigeerd worden. De kaakchirurg kan u hier over informeren.

Kaakoperaties: als het gezicht tijdens de puberteit verder uitgroeit wil de bovenkaak nog wel eens wat achterblijven in de groei. Is dit niet met beugels - orthodontie- alleen te corrigeren, dan is het soms nodig dat de kaakchirurg de kaken in de goede stand zet op (bijna) volwassen leeftijd.

Behandeling van lip-/kaak-/gehemeltespleet

Vanaf de leeftijd van drie maanden wordt de lipspleet operatief gesloten. Zie behandeling van de lipspleet. 

Na ongeveer negen maanden tot een jaar wordt een deel van de gehemeltespleet gesloten. Meestal is dit het zachte gehemelte soms ook een deel van het harde gehemelte. De kaakspleet wordt dan nog niet gesloten. De bovenkaakdelen zullen na de operatie meestal als 'gesloten vingers van een hand' dicht tegen elkaar aangroeien. Zij zullen niet met elkaar vergroeien.

Tussen het achtste en twaalfde jaar wordt de kaakspleet meestal gesloten en opgevuld met kinbot. Zie verder behandeling van lip-/kaakspleet. Behalve de kaakspleet wordt bij deze gelegenheid ook de spleet in het harde gehemelte gesloten.

In sommige gevallen zijn aanvullende operaties nodig:

  • Ooroperaties: als bij uw kind als gevolg van de gehemeltespleet, de buis van Eustachius niet goed werkt en/of uw kind veel verkouden is, is het nodig buisjes in de oren te plaatsen. Uw kind gaat er beter van horen waardoor de spraak zich ook weer beter gaat ontwikkelen.

  • Spraakverbeterende operaties: het komt voor dat het kind slecht gaat praten omdat de neusholte onvoldoende van de mondholte kan worden afgesloten. In overleg met de KNO-arts en de logopedist kan dan besloten worden dat de plastisch chirurg een spraakverbeterende operatie verricht door middel van gehemelteverlenging (pharynxplastiek).

Behandeling van de gehemeltespleet

Voor de ontwikkeling van spraak en gehoor is een goed werkend zacht gehemelte belangrijk. Het zachte gehemelte wordt door de plastisch chirurg gesloten bij de leeftijd van negen maanden. Ook bij een gehemeltespleet kunnen vaker dan normaal oor-, kaak- of spraakverbeterende correcties (operaties) nodig zijn. Zie ook aanvullende operatie bij lip-/kaak-/gehemelte spleet.

Lees ook Hoe verloopt de behandeling van een schisis?