Balanceren op de grens van het leven

De laatste decennia lukt het steeds beter om te vroeg geborenen (prematuren) in leven te houden. Lag enkele jaren geleden de grens van levensvatbaarheid op 30 weken zwangerschap, nu zijn prematuren al na 24 weken zwangerschap levensvatbaar. Maar er zijn veel gezondheidsrisico's ook op latere leeftijd voor deze prematuren. Neonatoloog Harrie Lafeber maakte veel ontwikkelingen mee en neemt na 25 jaar afscheid van VUmc: "Hoever kunnen we gaan met het verlagen van de grenzen van levensvatbaarheid met een redelijke kans op overleven? Daarbij moeten we er wel de kwaliteit van het leven evalueren." Lafeber spreekt op 11 november zijn afscheidsrede uit: 'Balanceren op de grens van het leven'.

Neonatologie betekent letterlijk de leer van de 'nieuw geborene'. Neonatologie VUmc was één van eerste centra die ging praten over de grenzen aan het in leven houden van soms toch wel ernstig (hersen)beschadigde pasgeborenen. Toen Lafeber in 1991 aantrad als hoogleraar kwam er veel aandacht voor zogenaamd 'moreel beraad'. Probleemgevallen worden in een multidisciplinair team o.l.v. een ethicus besproken. Voor ouders met een islamitische achtergrond is stoppen met behandelen vaak nog moeilijker. Lafeber: "Gelukkig heeft VUmc een imam die praat met de ouders. Hij kan hen voorleggen: "laten wij dan tot Allah bidden dat hij de artsen aan wie hij de verantwoordelijkheid voor uw kind heeft overgedragen veel wijsheid geeft". 

Harrie Lafeber heeft veel aandacht gehad voor het zoeken naar de beste voeding voor deze baby's. Hiervoor is onderzoek nodig wat juist niet mag bij deze wilsonbekwame vroeg geborenen. Gelukkig is dit door het instellen van een centrale medisch ethische commissie inmiddels wel mogelijk geworden. Lafeber: "Goede voeding is ook beschikbaar via de moedermelk. Vol overgave doneren moeders hun 'overtollige melk' aan de Moedermelkbank, die VUmc vorig jaar met veel succes heeft geopend. Deze melk moet echter worden gesteriliseerd waarmee belangrijke immuunfactoren verloren gaan." 

In zijn strijd voor de juiste voeding voor deze prematuren vond Lafeber ook de borstvoedingslobby op zijn pad. "Ik kies voor juiste balans tussen borstvoedingsideologie en babyvoedingsmakers die elkaar stimuleren in plaats van remmen. Greenpeace werkt tegenwoordig samen met Shell voor een gezonder milieu. Dan kunnen ook de Unicef baby friendly hospital organisatie en de bazen van Nutricia en Friesland Campina elkaar de hand schudden. Samen kunnen ze de voordelen van borstvoeding beter toegankelijk maken voor prematuren, de zwakste kinderen in onze samenleving."

Afscheid: prof.dr. H.N. Lafeber
Titel afscheidsrede: Balanceren op de grens van het leven

bron: Afscheid