Eva Strijbis ontvangt Vidi-beurs: gezond ouder worden met MS
Eva Strijbis, neuroloog en onderzoeker bij het MS Centrum Amsterdam (Amsterdam UMC), heeft een VIDI-beurs ontvangen voor haar onderzoeksproject 'Gezond ouder worden met MS'. Met deze prestigieuze subsidie van €850.000, toegekend door de NWO gaat zij een belangrijke kennislacune in de MS-zorg dichten.
Mensen met MS worden door een snellere diagnose en betere behandeling steeds ouder. Meer dan de helft van de mensen met MS in Nederland is ouder dan 50 jaar. Toch is deze groep lange tijd buiten wetenschappelijk onderzoek gebleven. Het gevolg: artsen hebben weinig houvast bij de diagnose, monitoring en behandeling van deze groeiende groep mensen met MS. Veel van hen leven al tientallen jaren met de ziekte en vaak komen er door de jaren heen klachten bij, of worden bestaande klachten erger. Het kan zijn dat ouderen met MS meer gezondheidsklachten of beperkingen hebben dan hun leeftijdsgenoten zonder MS. Strijbis wil hier met haar project verandering in brengen. Dit is niet alleen belangrijk voor de huidige mensen met MS van 50 jaar en ouder, maar ook voor de jongere patiënten om te zorgen dat aan hun zorgbehoeften wordt voldaan als zij ouder zijn.
MS zelf, of gewoon ouder worden?
Een centrale vraag in het onderzoek is waardoor de invaliditeit bij oudere mensen met MS toeneemt. Dat is niet eenvoudig te bepalen, want sommige effecten van ouder worden komen overeen met klachten van MS, zoals sneller moe worden, minder sterke spieren, verminderd zicht en verminderd gehoor. Hierdoor is het moeilijk te bepalen wat een ouderdomsklacht is en wat bij MS hoort. Komt de toename van beperkingen door de MS zelf, bijvoorbeeld door sluimerende ontsteking en zenuwschade – ook wel 'het smeulende ziekteproces' genoemd – of door normaal ouder worden, bijkomende aandoeningen, medicijngebruik of, bij vrouwen, de overgang? Onderzoek laat zien dat problemen met het hart en de bloedvaten vaak voorkomen bij MS. Daarnaast onderzoekt Strijbis of de biologische leeftijd, gemeten met beeldvorming en vloeistofmarkers (bloed en ruggenmergvocht), beter voorspelt hoe het verloop van de MS zal zijn dan de kalenderleeftijd. Dit is relevant, want het lichaam van mensen met MS veroudert mogelijk sneller: bij mensen met MS loopt de biologische leeftijd gemiddeld anderhalf jaar voor op hoe oud iemand echt is.
Van polikliniek tot landelijk cohort
Twee nieuwe initiatieven maken onderdeel uit van het onderzoek van Strijbis. De eerste is een speciale polikliniek voor mensen bij wie de beperkingen toenemen terwijl er geen nieuwe afwijkingen zichtbaar zijn op de MRI-scan. Deze polikliniek, SOMS-PRO genoemd, is inmiddels in volle voorbereiding. Patiënten die er terechtkomen, worden breed doorgemeten, ook op bijkomende aandoeningen, medicatie, beweging en leefstijl, met onder meer bloedonderzoek, longfunctie- en botdichtheidsmeting. De bevindingen leiden tot een persoonlijk behandelplan.
Het tweede initiatief, een nieuw cohort van mensen met een recente MS-diagnose, van jong tot oud, met biobanking waaronder ruggenmergvocht. De gegevens uit dit cohort worden gecombineerd met het Amsterdam MS Cohort, met gegevens van al ruim twintig jaar aan gegevens van meer dan 5.000 mensen met MS. De resultaten moeten leiden tot persoonlijkere behandeling, een betere kwaliteit van leven en input voor internationale richtlijnen voor ouder worden met MS.
Over Eva Strijbis
Eva Strijbis is neuroloog, onderzoeker en epidemioloog bij het MS Centrum Amsterdam. Zij promoveerde in 2014 op haar MS-onderzoek en specialiseerde zich verder in MS met financiering van het Nationaal MS Fonds. Zij leidt het Amsterdam MS Cohort en de MS Centrum Database en publiceerde meer dan 150 artikelen, onder meer over beeldvorming en biomarkers bij MS. Haar bijzondere aandacht gaat uit naar ouder worden met MS en de vraag of, en wanneer, het veilig is om te stoppen met medicatie. Daarover leidde zij de DOT-MS-studie en sprak zij op internationale congressen zoals ECTRIMS en de AAN. Ook is ze lid van de stuurgroep van MAGNIMS.