Maatwerk: mode of must?

Van een maatwerkkeuken tot aan een op maat gemaakt gehoorapparaat. Je ziet het in bijna iedere branche; de behoefte aan maatwerk is enorm. Ook op het gebied van professionele doorontwikkeling in de zorg is de vraag groot. En dat is eigenlijk niet zo vreemd, vindt Angelique Bremer-Cornet. Als opleidingsadviseur bij Amsterdam UMC Academie is zij medeverantwoordelijk voor het scholingsaanbod in onder andere Klinisch Redeneren. “Een scholing die aansluit bij de specifieke context van de eigen werkplek, is gewoon het krachtigst.”

Maatwerk bij Amsterdam UMC Academie betekent in ieder geval drie dingen. Allereerst kan een scholing helemaal aangepast worden aan de leerbehoeften en -wensen van de ‘klant’. Is er bijvoorbeeld behoefte aan vakinhoudelijke verdieping? Of aan meer kennis over het begeleiden en beoordelen van studenten? Het betekent ook dat er voor werkvormen gekozen kan worden die perfect passen bij de leerdoelen en bij de deelnemers. Bovendien houdt maatwerk in dat er geleerd wordt met casuïstiek die volledig aansluit bij de dagelijkse praktijk, in die specifieke setting of op die afdeling.

Gerichter, beter en sneller

Vooral in dat laatste zit de kracht. Iedere werkplek vraagt namelijk om specifieke vaardigheden. Bij klinisch redeneren bijvoorbeeld, heeft een wijkverpleegkundige andere kennis en vaardigheden nodig dan een verpleegkundige op een ziekenhuisafdeling waar de diagnose vaak al bekend is. En een verzorgende in een verpleeghuis moet op een andere manier een beeld vormen dan een verpleegkundige op de Intensive Care, waar de situatie heel snel kan veranderen.

Angelique Bremer-Cornet,
opleidingsadviseur

Angelique: “Een voorbeeld is de Spoedeisende Hulp van Amsterdam UMC waar we momenteel een maatwerkscholing voor verzorgen. Hier worden patiënten gepresenteerd waarvan vaak nog niet duidelijk is wat zij precies hebben en hoe ernstig de situatie is. Dit vraagt van de professionals daar dat zij snel de situatie in kaart kunnen brengen en daar adequaat op reageren. Dit vereist andere vaardigheden dan wanneer je een patiënt ontvangt voor bijvoorbeeld een geplande heupoperatie, waar de situatie al duidelijker is.

Al deze specifieke elementen kunnen we verwerken in het scholingsprogramma en rekening mee houden in de opbouw en de werkvormen. Door te leren binnen de context van de eigen werkplek, kunnen zorgprofessionals gerichter observeren en gerichter vragen stellen. Dit stelt hen in staat om de situatie van de patiënt sneller en nauwkeuriger in te schatten en een compleet beeld te vormen van zowel de fysieke als psychische aspecten, inclusief het welbevinden.”

Uitwisseling en herkenbaarheid

Een ander groot voordeel van het volgen van een maatwerktraject met een heel team of afdeling, is de herkenbaarheid, vertelt Angelique. “We weten uit studies dat het uitwisselen van ervaringen en situaties en het herkennen ervan, heel belangrijk is. We leren door een soort illness scripts te maken. Onder andere door steeds cases met elkaar te vergelijken. Wat maakt de situatie van patiënt A nou anders dan die van patiënt B? Door binnen de context van de gezamenlijke werkplek te leren, leer je niet alleen mét, maar vooral ook ván elkaar.”

Helemaal krachtig vindt Angelique het wanneer een programma gevolgd wordt door een multidisciplinair team en de casuïstiek bijvoorbeeld ook besproken wordt met een arts, een fysiotherapeut en een apotheker. “De anamnese van een arts is namelijk weer heel anders dan wat een verpleegkundige vraagt. In zo’n sessie brengen we onder andere dat bij elkaar. Die uitwisseling is voor alle partijen heel nuttig.” Zo’n multidisciplinair traject vraagt echter veel van een afdeling, beseft ze. “Daar moet dus wel ruimte voor zijn.”

“Leren binnen de context van je werkplek is gewoon het krachtigst”

Naar een hoger level

Dat maatwerk populair is, is dus niet zo gek. Dat het een must is, zegt Angelique nog net niet. Maar wil je als afdeling de professionaliteit en de patiëntenzorg naar een nog hoger level tillen, dan valt er eigenlijk maar één conclusie te trekken. “Ik ben heel erg overtuigd van de kracht ervan en wat het doet voor professionals.”

Lees het hele Amsterdam UMC Academie magazine “De kracht van maatwerk: co-creatie en onderwijskundig advies in de praktijk”. Met praktijkvoorbeelden van maatwerkscholing en begeleiding, van klinisch redeneren en teambegeleiding tot e-learning en palliatieve zorg.

Lees het magazine