Meer energie en grip op je werk met MS
Veel mensen met MS vinden het moeilijk om te blijven werken. Vooral vermoeidheid en problemen met denken en concentreren spelen een grote rol. Onderzoekers hebben nu gekeken welke niet-medische behandelingen daarbij kunnen helpen, zoals trainingen, therapie en begeleiding op het werk.
Onderzoekster Shalina Saddal en collega's zochten in drie grote databanken en bekeken meer dan tienduizend artikelen. Uiteindelijk hebben ze zestien studies mee genomen in hun onderzoek. Daarin ging het onder andere over: wel of geen baan hebben, werkproblemen, aanpassingen op de werkplek, productiviteit en hoe iemand zich redt in werk en dagelijks leven.
Acht van de gevonden onderzoeken waren bedoeld om het werk te verbeteren. Vijf onderzoeken lieten duidelijk verbetering zien. Vooral cognitieve gedragstherapie (CGT) bij ernstig vermoeide mensen met MS gaf betere resultaten op het werk. Ook trainingen voor beter omgaan met werk zoeken, plannen, omgaan met werkproblemen en sneller informatie verwerken lieten positieve effecten zien.
Lastig vergelijken
De onderzoekers volgden strenge internationale regels voor dit soort overzichtsonderzoeken. Twee onderzoekers werkten steeds onafhankelijk van elkaar. Ze kozen alleen studies die echt iets zeiden over betaald werk, terugkeer naar werk, productiviteit of werkvermogen. Een nadeel is dat de studies erg verschillend waren, bijvoorbeeld in soort behandeling en manier van meten. Daardoor is vergelijken lastig.
Behandeling van vermoeidheid helpt
Voor mensen met MS laat dit overzicht zien dat er naast medicijnen ook andere vormen van hulp zijn die kunnen helpen bij werk. Vooral therapie tegen vermoeidheid kan mogelijk zorgen dat mensen beter kunnen blijven werken. Ook hulp bij denken, plannen en werk zoeken kan nuttig zijn.
Omdat MS bij iedereen anders is en ook elke werkplek wat anders vraagt, verwachten de onderzoekers dat een persoonlijke aanpak het beste werkt. Toekomstig onderzoek moet daarom meer kijken naar de effecten van medische- en niet-medische behandelingen op werk en naar behandelingen die passen bij de situatie en wensen van ieder mens met MS.
Originele publicatie
Improving work outcomes in people with multiple sclerosis: A scoping review of non-pharmacological interventions
Shalina Saddal et al
Clin Rehabil. 2026 May 25