Nieuwe MRI-techniek meet myelinewater in het hele brein in minder dan 6 minuten
Onderzoekers van het MS Center Amsterdam hebben een MRI-methode ontwikkeld en getest waarmee ze de hoeveelheid myelinewater in het brein betrouwbaar in kaart kunnen brengen. Een scan van het hele brein duurt minder dan 6 minuten. Ellis Donders publiceerde de resultaten van dit onderzoek, dat mogelijk gemaakt is met een pilotsubsidie van 80.000 euro van Stichting MS Research aan hoofdonderzoeker Petra Pouwels.
Het belang van myeline
Myeline is de beschermlaag om de zenuwvezels in de hersenen. Deze laag zorgt ervoor dat signalen snel en goed worden doorgegeven. Bij MS raakt de myeline beschadigd. Op een standaard MRI-scan zijn nieuwe ontstekingen goed te zien, maar de schade aan myeline niet. Daardoor is het lastig om te volgen hoeveel myeline er verloren gaat of juist herstelt
<Dit beeld van Myeline-Water Imaging (MWI) laat zien hoeveel myeline er in de hersenen zit. Groen betekent veel myeline, blauw minder.
Een nieuwe manier van meten
De onderzoekers gebruikten een techniek die Myeline-Water Imaging (MWI) heet. Hiermee meet je de hoeveelheid myelinewater, het water dat zich tussen de lagen van de myeline bevindt. Dit geeft een goed beeld van hoeveel myeline er aanwezig is. Binnen Amsterdam UMC is deze methode eerder doorontwikkeld voor andere ziektes waarbij de witte stof van de hersenen is aangetast. In dit onderzoek is de methode voor het eerst uitgebreid getest bij mensen met MS. Het team scande 15 mensen met MS en 10 mensen zonder MS met verschillende MRI-protocollen. Ze onderzochten hoe ze de scantijd konden verkorten, terwijl de meting toch gevoelig en betrouwbaar bleef. Daarbij keken ze onder andere naar verschillende scanresoluties.
Korte scantijd
Het belangrijkste resultaat is dat de hoeveelheid myelinewater in het hele brein betrouwbaar gemeten kan worden in minder dan 6 minuten. Ook zagen de onderzoekers dat er minder myelinewater aanwezig is in MS-laesies dan in hersenweefsel dat er gezond uitziet. Dat past bij de verwachting dat myeline in laesies is aangetast. Een korte scantijd maakt de techniek beter bruikbaar in klinische studies. Een korter scanprotocol blijkt mogelijk, maar de keuze voor de scanresolutie blijft belangrijk. Die bepaalt namelijk hoe betrouwbaar de resultaten zijn en of ze met elkaar vergeleken kunnen worden.
Sneller inzicht in effectiviteit behandelingen
Met deze techniek kunnen onderzoekers mogelijk beter volgen hoeveel myeline er aanwezig is en hoe dit verandert in de tijd. Op termijn kan de methode gebruikt worden in klinische studies om te onderzoeken of behandelingen die gericht zijn op herstel van myeline (remyelinisatie) echt werken. Ook kan de techniek helpen om klachten, achteruitgang en effecten van behandelingen beter te begrijpen en te voorspellen. De onderzoekers willen de techniek nu inzetten in verschillende onderzoeksstudies. Zo krijgen ze meer inzicht in veranderingen in myeline bij mensen met MS, zowel op één moment als over een langere periode.
Originele publicatie
Optimizing myelin water imaging in multiple sclerosis
Ellis Donders et al.
NeuroImage: Clinical, Volume 52, 2026