Vragen over vaccinatie tegen coronavirus en MS

Gepubliceerd op: 18-01-2021

18 januari 2021

Veel mensen met MS (en vooral zij die medicijnen gebruiken die via de afweer werken) vragen zich af of zij zich moeten laten vaccineren tegen COVID-19. Hieronder geven we antwoord op een aantal veel gestelde vragen.

Wij nemen de adviezen van de MS Internationale Federatie (MSIF) en de MS Werkgroep van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie van 14 januari 2021 en die van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) van 15 januari 2021 als uitgangspunt.

Kan ik mij veilig laten vaccineren met een vaccin tegen COVID-19?

Van de nu beschikbare vaccins (mRNA vaccins van Pfizer en Moderna) is aangetoond dat deze veilig zijn, maar dit is niet getest bij mensen met MS. Van wat bekend is over de manier waarop deze vaccins werken is er geen aanleiding te denken dat deze vaccins voor mensen met MS minder veilig zijn.

Ook andere producenten werken aan vaccins, bijvoorbeeld AstraZeneca en Jansen. Deze vaccins zijn voor Europa nog niet goedgekeurd. Als dit gebeurt zullen we onze informatie aanpassen.

Voor mensen met een verminderde afweer kunnen vaccins die levend verzwakt virus bevatten in theorie riskant zijn. Geen van de nu beschikbare vaccins bevat levensvatbaar virus. Dit geldt ook voor alle vaccins die momenteel in onderzoek zijn.

Samengevat kunt u zich veilig laten vaccineren tegen COVID-19, ook als u medicatie gebruikt die de afweer onderdrukt.

Ik vraag me af of het vaccin wel werkt bij mij, omdat ik medicijnen gebruik die de afweer onderdrukken. Heeft het wel zin dan toch te vaccineren?

De meeste bij MS voorgeschreven medicijnen verstoren de werking van vaccins niet. Vaccinatie is dus effectief en zinvol.

Enkele bij MS gebruikte medicijnen verlagen waarschijnlijk de productie van antistoffen na vaccinatie, namelijk alemtuzumab (Lemtrada), cladribine (Mavenclad), ocrelizumab (Ocrevus) en mogelijk ook fingolimod (Gilenya). Het vaccin is dan misschien minder effectief. Toch is het vrijwel zeker effectiever dan geen vaccinatie. U heeft echter mogelijk niet de bescherming die anderen hebben na een vaccinatie en doet er dus verstandig aan daarmee in uw gedrag rekening te houden.

Ik wil me laten vaccineren, maar ga binnenkort starten met een behandeling. Kan ik mijn vaccinatie al vervroegd krijgen, voor de start van de behandeling?

Vanwege de ingewikkelde logistiek rondom vaccinatieplanning is individuele timing van vaccinatie nu niet mogelijk. Misschien verandert dit in de toekomst. Dan zullen we de informatie aanpassen.

Ik word binnenkort gevaccineerd, maar ga binnenkort ook starten met een behandeling. Is het verstandig de start van de behandeling tot na de vaccinatie uit te stellen?

De meeste bij MS voorgeschreven medicijnen verstoren de werking van vaccins niet. Uitstel van de behandeling is dan onverstandig.

Bij middelen die waarschijnlijk  de werking van het vaccin kunnen verstoren (alemtuzumab (Lemtrada), cladribine (Mavenclad), ocrelizumab (Ocrevus) en mogelijk ook fingolimod (Gilenya) is te overwegen te wachten met starten van de behandeling en minimaal 2 weken vóór start ervan te vaccineren. Dan is in elk geval de belangrijke eerste dosis zonder afweeronderdrukkende medicijnen toegediend. Er is een individuele afweging van de voor- en nadelen van deze aanpak in uw omstandigheden nodig. Bespreek dit dus met uw neuroloog.

Ik word al behandeld met alemtuzumab (Lemtrada), cladribine (Mavenclad), ocrelizumab (Ocrevus) of natalizumab (Tysabri).  Moet ik de tijd van mijn volgende behandeling aanpassen aan het tijdstip van mijn vaccinatie?

In het geval dat u alemtuzumab (Lemtrada) of cladribine (Mavenclad) gebruikt adviseren wij u contact op te nemen met uw neuroloog.

Over ocrelizumab (Ocrevus) is er geen informatie dat het tijdstip van de behandeling tot vaccinatie effect heeft op hoe effectief de vaccinatie is. Daarom adviseren wij mensen die ocrelizumab (Ocrevus) gebruiken zich direct te laten vaccineren wanneer het vaccin voor hen beschikbaar is.

Als u natalizumab (Tysabri) gebruikt hoe u geen rekening te houden met het tijdstip van vaccinatie ten opzichte van uw natalizumab (Tysabri) infuus.

Mocht er nieuwe informatie beschikbaar komen zullen wij het advies aanpassen.

Ik heb geen MS, maar neuromyelitis optica (NMO of NMO-SD). Gelden er voor mij nog bepaalde adviezen?

Het advies is u te laten vaccineren zodra de gelegenheid zich voordoet. Dit is veilig. Mogelijk is de beschermende werking van vaccinatie bij u minder als u sterke afweeronderdrukkende medicijnen gebruikt. Bespreek dit met uw behandelend arts.

Vragen over coronavirus en MS

Algemeen informatie over coronavirus en MS vindt u hier.

Contact met uw zorgverlener van Amsterdam UMC

Uw neuroloog bereikt u bij voorkeur via MijnDossier. U kunt ook contact opnemen met de MS verpleegkundige via het telefonische spreekuur (020-4440775) of per email (msspreekuur.info@vumc.nl). Lukt dit niet, dan kunt u het beste uw huisarts vragen contact op te nemen met de dienstdoende MS-neuroloog.

In de avond, in het weekend en tijdens feestdagen kunt u het beste het algemene nummer van Amsterdam UMC, locatie VUmc bellen (020-4444444) en vragen naar de dienstdoende arts-assistent van de afdeling Neurologie.

Bent u geen patiënt bij Amsterdam UMC, zoek dan contact met uw eigen ziekenhuis of huisarts.

Overige informatie

Advies vanuit het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)): COVID-19-vaccinatie van immuungecompromitteerde patiënten | LCI richtlijnen (rivm.nl)
Advies vanuit de MS Werkgroep van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie: NVN - Nederlandse Vereniging voor Neurologie: Advies landelijke NVN-werkgroep MS over COVID-19 vaccinaties bij mensen met Multiple Sclerose

Gepubliceerd op: 18-01-2021