Oogbewegingstesten helpen bij het volgen van het verloop van MS
Frequent oogbewegingsmetingen bij mensen met multiple sclerose (MS) leiden tot verbeterde prestaties op complexe oogbewegingstaken. Dit blijkt uit een recent onderzoek van arts-onderzoeker Sam Hof en collega’s. De studie brengt de impact van trainingseffecten in kaart en levert waardevolle inzichten voor zowel patiëntmonitoring als toekomstige klinische trials. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in Graefe's Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology.
Oogbewegingstests, die bijvoorbeeld via infrarood-camera’s gedaan worden, zijn vaak beter in het opsporen van kleine problemen met de ogen bij mensen met MS dan gewone onderzoeken. Uit onderzoek van arts-onderzoeker Sam Hof blijkt dat mensen die vaak oogbewegingsoefeningen doen, waaronder op hun smartphone, steeds beter worden in ingewikkelde oogbewegingstaken. Dit komt door een soort ‘leereffect’: door vaker te oefenen met deze taken presteer je beter.
Wat betekent dat?
Het onderzoek volgde mensen met MS en een controlegroep van gezonde deelnemers uit de APPSMS studie* gedurende een jaar. De deelnemers deden regelmatig digitale oogbewegingstaken, zowel via bezoeken aan het onderzoekscentrum als via smartphone-oefeningen thuis. De onderzoekers zagen dat dit leereffect samenhangt met veranderingen in MS-klachten en geheugen- of denktesten. Bijvoorbeeld: wie beter wordt in de double-step saccades (een taak waarbij je in twee stappen naar een doel kijkt), laat ook veranderingen zien in MS-klachten. Wie beter wordt in anti-saccades (een taak waarbij je bewust de andere kant op kijkt), presteert vaak ook beter op denktesten en geheugentaken. Dit betekent dat oogbewegingstests kunnen helpen om veranderingen in MS en het denken te meten.
Oogbewegingstests als hulpmiddel
Sommige eenvoudige oogbewegingstaken lijken nauwelijks te veranderen door het vele oefenen. Dit maakt ze extra nuttig als betrouwbare meetinstrumenten voor onderzoek naar MS.
De resultaten van dit onderzoek laten zien dat sommige oogbewegingstests kunnen helpen bij het volgen van veranderingen in MS gedurende langere tijd. Vooral de ingewikkelde taken zijn nuttig, zolang er rekening wordt gehouden met het leereffect. De onderzoekers geven aan dat er meer onderzoek nodig is om te begrijpen hoe groot het effect van het oefenen is en welke rol deze tests precies kunnen spelen in de zorg voor mensen met MS.
Wat betekent dit?
De nieuwe inzichten zijn relevant voor iedereen die oogbewegingstests gebruikt om MS te volgen. Het is belangrijk dat artsen en onderzoekers weten dat oefenen invloed heeft op de uitkomsten. Daarom wordt er bij toekomstig onderzoek extra gelet op het effect van trainen.
*De APPS MS-studie van het MS Centrum Amsterdam onderzocht of smartphone-apps de onzichtbare en dagelijkse gevolgen van multiple sclerose (MS) betrouwbaar op afstand kunnen meten. Zie ook
Originele publicatie
Training effects in oculography in multiple sclerosis patients: a one-year longitudinal study
Sam Hof et al.
Graefe's Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology, October 2026