Medische immunologie

Het laboratorium Medische Immunologie verricht bepalingen voor de immunologische diagnostiek t.b.v. patiëntenzorg.

Laboratoriumonderzoek wordt verricht voor de diagnostiek en de follow-up van ziekten waarbij het afweersysteem een centrale rol speelt. Dit zijn ziekten waarbij er een over-reactiviteit is van het immuunsysteem (auto-immuunziekten, allergieën) of waarbij het afweersysteem tekort schiet (immuundeficiënties, kanker, trauma). Het onderzoek wordt meestal uitgevoerd op serum of cellen verkregen uit bloed.

Over-reactiviteit van het immuunsysteem tegen het eigen lichaam (auto-immuniteit) kan vele organen aantasten en gaat dikwijls gepaard met de ontwikkeling van (weefselspecifieke) antistoffen. Deze antistoffen worden biochemisch (m.b.v. ELISA/FEIA) of middels weefselonderzoek (immunofluorescentie microscopie) in het serum aangetoond.

Uitgebreide diagnostiek wordt gedaan in het kader van coeliakie, ook voor andere ziekenhuizen. Er worden niet alleen autoantistoffen tegen endomysium en tissue-transglutaminase bepaald, maar ook antistoffen tegen componenten uit voedsel (m.n. gluten). Bovendien worden HLA-DQ typeringen gedaan en typering van lymfocyten in duodenum biopten, alle in het kader van de diagnostiek van (refractaire) coeliakie. Daarnaast worden antistoffen tegen enterocyten bepaald bij verdenking auto-immuunenteropathie (AIE), evenals coeliakie een enteropathie die gepaard gaat met vlokatrofie.

Hyporeactiviteit van het immuunsysteem is een belangrijke oorzaak van recidiverende infecties. Immuundeficiënties zijn aangeboren of ontstaan op latere leeftijd door bijvoorbeeld infecties (HIV), trauma, medicijngebruik of kanker. Afhankelijk van de vraagstelling wordt  middels flowcytometrie een eenvoudige lymfocyten typering (aantallen CD4+ T-cellen, CD8+ T cellen, B cellen, en  NK cellen);  dan wel een uitgebreide lymfocyten typering (CD4+ en CD8+ T cel subsets zoals naïeve, memory T-cellen en recent thymic emigrants (RTE) en B-cel subsets: zoals naïeve, memory en switched memory B-cellen (smB)) verricht. Daarnaast worden deze subsets onderzoek regelmatig in kaart gebracht in het kader van immunomonitoring tijdens (kanker) immunotherapie en na vaccinaties.
In een volgende stap van onderzoek meten we middels proliferatietesten en evt. cytokine productietesten het functioneren van CD4 en CD8 T- en B lymfocyten. Als er sprake is van  recidiverende, heftige en ongebruikelijke infecties verrichten we, aanvullend ter diagnostisering, functietesten van granulocyten (chemotaxie, fagocytose en killing).

Een overzicht van testinformatie inclusief instructies voor afname, verzending, klinische indicatie en test specifieke informatie is te vinden in het Vademecum Medische Immunologie dat u hier kunt downloaden. 

De bepalingen zijn als volgt ingedeeld:

  • Autoantistoffen systeemziekten
  • Autoantistoffen orgaan specifiek
  • Overige serologie
  • HLA typering
  • Lymfocyten typering
  • Functie onderzoek

Voor aanvragen vanuit externe laboratoria kan gebruik worden gemaakt van het aanvraagformulier voor externe aanvragers, zie hiervoor het pdf bestand bij het menu-item formulieren.

Contactpersonen:
Mw. M. Reijm, senior hoofdanalist, 
020-44 44861
m.reijm@vumc.nl

Mw. dr. H.J. Bontkes, medisch immunoloog, 
020-44 44436 / 06 - 27023726 
hj.bontkes@vumc.nl

Postadres
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Laboratorium Medische Immunologie
Afd Klinische Chemie, ruimte PK 1 BR 011
Postbus 7057, 1007 MB Amsterdam

Algemene openingstijden
Maandag t/m vrijdag van 8.30 - 17.00 uur.

In geval van cito aanvragen graag contact op te nemen met 
Mw. dr. H.J. Bontkes 
020-44 44436 / 06 - 27023726

Klachten, opmerkingen en/of verbetersuggesties
Voor klachten, opmerkingen en/of verbetersuggesties kunt u contact opnemen met een van de contactpersonen.